Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

lombul. tumou, worden, groeien, leven (vgl. fanau in de woordenlijst). Het Mao. kent ook nog whanako, diefstal, stelen, van st. tako (zie woordenlijst) , ook als whenako uitgesproken, met verzwakking van a in e, gelijk in whenua, land, uit wanua. Men vergelijke Sang. manako, stelen; naamw. vorm panako; van tako. Voorts Mao. whanake, stijgen, rijzen, Sam. fanaè, van èke. Dit ake heeft eene letter aan 't begin verloren, zooals blijkt uit F. dake, stijgen. Zeker is hier de 6, gelijk in veel andere woorden, uit s ontstaan, want eïake is Tag. Bis. sakai, Tombul. sakei, enz. (zie woordenlijsten); whanake is dus volkomen zoo gevormd als bijv. O. J. panëmbah, t eerbiedig groeten; en in den imperatief, ook praedicatief: gioet! Men ziet dat in 't Pol. pang, enz. nomina actionis vormt, gelijk in de Zuidelijke en Westelijke Indonesische talen, in tegenoverstelling tot de Noordelijke. Verder zijn de voorbeelden, hoe weinig talrijk ook, volkomen voldoende om te bewijzen dat in het Pol. eenmaal dezelfde regelen omtrent de wijzigingen van de beginletter des stams achter prefix pa -f- nasaal bestonden als in de Indonesische met inbegrip van 't Malagasi. Dat nu niet meer man au e. dgl. als praedicaatswoorden gebezigd worden, kan alleen een gevolg daarvan zijn, dat manau, enz. verdrongen is door panau, d.i. naamwoord, imperatief en in bepaalde gevallen passief tevens. Ware het anders, dan zou een woord als manifi, waarover bereids vroeger gesproken is, onverklaarbaar zijn.

Uit het F. zou ik geen ander voorbeeld weten aan te halen dan v a n i n gk a, to go slily to catch or kill a thing. Als stam neem ik dadelijk aan tingka, Mal., Jav. tingkah, streek, slenter.

Een merkwaardig overblijfsel uit een ver verleden is 't Mao. voorvoegsel wh ara in wh arak ai, voedsel tot zich nemen, hetwelk letterlijk Sund. barang-akan is'. Wanneer twee talen, die zóóver van elkaar staan als Sund. en Mao., niet alleen hetzelfde element als prefix bezigen, maar ook in dezelfde verbinding, dan mag men gerust aannemen dat de samenkoppeling van barang, ietwat, en «eten» reeds in de grondtaal bestond.

Minder duidelijk is de waarde van Sam., Mao. po in po-turi, doof niet merkbaar verschillende van turi, doof, Jav., Mal. tuli. Verder in po-uari, weduwenaar, weduwe, M. P. walu, enz. Po verandert dus de beteekenis van 't grondwoord op niet merkbare wijze. Aangezien po nu vormelijk met Mal, bar, ba, ofDay. ba 2 overeenkomt, enin'tDay. ba meermalen vóór

1 Meer over het spraakgebruik van 't voorvoegsel barang in 't Sund. vindt men in Oostmg's Gramm. (1884), § 87.

2 Day. laat ë en andere klinkers in niet geaccentueerde lettergrepen in a overgaan; om een ondubbelzinnig voorbeeld te geven: Skr. vicara wordt Day. basara; vgl Jav wasesa voor we se sa, in dit uit Skr. vi9esa; doch Mal. bar Zou Day. eer bah luiden' voor beh, en niet ba. '

Sluiten