Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Pol., waaruit verder volgt dat dezelfde variatie reeds in de grondtaal bestond.

In zeker opzicht is als meervoud, augmentatief of intensief van pa te beschouwen Sam. pala, o.a. in pala-aia, te veel gegeten hebbende, «surfeited». Vormelijk kan dit pala even goed identisch zijn met Sund. barang, als met Day. bara; in beteekenis staat het dichter tot dit laatste, dewijl dit eene veelheid aanduidt, bijv. bua hatawon heta, de vruchten liggen daar op eenen hoop; bua baratawon heta, de v. 1. in veel hoopen; b a b a n d j a n g, in eene rij; b a r a b a n d j a n g, in meerdere rijen1. Sam. pala-ai is «lafaard», en Mao. para-uri, dat opgegeven wordt in den zin van «iemand met een zwarte huid», is mogelijk «iemand die zeer zwart is». Intusschen zou ook wel «zwartachtig» kunnen bedoeld zijn, en dit zou ons tot het Sund. barang voeren. Doch noodzakelijk is die gelijkstelling niet, want Day. bara is verwant met Jav. pada of liever mada, en hierin ligt het begrip van «gelijk». Aangezien èn in vorm èn in beteekenis bara en barang verwant zijn, is het hoogst moeielijk uit te maken of Sam. pala als alleenstaand bijwoord in den zin van «zeer», — als wanneer 't F. sara bezigt — oudtijds bara of barang geluid heeft. Zeer opmerkelijk is het dat pala synoniem is van t a 1 a — en ook van F. sara, Day. sara (zie woordenlijst i.v. sara) — in pala-nai, dat volkomen hetzelfde uitdrukt als talanai, nl. «iets voor eenigen tijd overbrengen». Daar nu o.a. in Tag. pala 2 en taga verwante begrippen uitdrukken, en daar uit een woord als Jav. pira, Bis. pila, F. vi(ïa, Mao. hia enhira, blijkt hoe de beteekenissen «ietwat, eenige, ettelijke, menige» in elkaar overgaan, is het duidelijk dat in de grondtaal de intensief-, meervouds- en intensiefvormen wara (al. mara), para, tara, sara, benevens hun variëteiten *wa'a (ma'a), pa'a, ta'a, *sa'a, en wada (mada), pada, ^"tada, sada bereids voorhanden waren en als synoniem beschouwd werden. De sluitende nasaal in barang is te vergelijken met die in Jav. pirang, pirang-pirang, Pamp. pilan, Tag. ilan.

Het is dus een punt van betrekkelijk weinig belang of men p ar a in Mao. parangunu, eenige (bijv. aardappels) braden; in parangunua he taiawa, eenige aardappels moeten gebraden worden; bij bara of bij barang trekt,1. De ng van n g u n u is vreemd. Is de stam t u n u, dan moet parangunu door verwisseling der neusklanken uit para-nunu ont-

affix - vat en -mat in 't Skr. Hetzelfde verschijnsel is geenszins in andere taalfamiliën zeldzaam; in 't Assyrisch spijkerschrift, alsook in dat der 2a" kolom dor Acbacmenideninscripties, enz. worden m en w door één en hetzelfde teeken aangeduid.

1 Hardeland (Gramm. 1858), bl. 32.

3 Pala is niet identisch met Sam. pala, maar staat er toe in dezelfde verhouding als anders do met p beginnende prefixen tot die met m (al. w).

3 Dat dit laatste in don vorm whara bewaard is, hebben wij vroeger gezien.

Sluiten