Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

van ulo, worm, made, ulo-uloa, wormstekig, vol maden; van drenga, gom, kleverig vocht, drengadrengat-a, kleverig. In de herhaling ligthet begrip van ons «nog al», dat licht in dat van «zeer» overgaat. Is de stam niet herhaald, dan kan men het affix weergeven met «voorzien van» of een soortgelijken term; bijv. dreke-a, met eene holte, hol (adj.), van dreke, holligheid.

Op dezelfde wijze wordt an in 't Sam. gebezigd: lupe-a, duivenrijk, van lupe, duif; tangata (uit tangata -f- a(n) samengetrokken), volkrijk, van tangata, mensch; namu-a, vol muskieten, van namu, muskiet. Als substantieven geven de woorden op an de plaats waar iets in menigte aangetroffen wordt te kennen; dus niu-a, plaats waar veel palmen staan, volkomen identisch met Tag. niyugén; soortgelijk O. J. pucangan

Een met ons suffix - i g verwant begrip wordt uitgedrukt door den uitgang van 't part. perf. pass., meest met, soms zonder voorgevoegde partikel ge of be. Hetzelfde geschiedt in 'tSkr., 'tEngelsch, enz. Ons «besmeerd» komt nagenoeg op hetzelfde neer als «smerig»; ons «gelukkig» laat zich in 'tLat. vertalen met fortunatus. Ons «platbodemd» met van platten bodem voorzien. Voorbeelden dat de eene taal -ig of daarmeê identischen uitgang, en de andere 't part. perf. pass. gebruikt zijn talrijk genoeg; ik herinner slechts aan Eng. starry, waar wij zeggen «gestemd» en 'tSkr. tarakita. Eigenlijk beteekent «gestemd, tarakita» met sterren bezaaid; is het dus een passief begrip, terwijl «starry» z. v. a. sterrenrijk, sterren hebbende is; evenzoo is F. tubu-a «met uitspruitsels bedekt, vol onkruid». De grenslijn is in veel gevallen zóó flauw zichtbaar dat ze telkens overschreden wordt. In 't M. P. nu vervult an de rol zoowel van ig, enz. als van zulke passieve eigenschapwoorden, als ik ze zoo noemen mag. Zoo beteekent Sam. aitu-a, door Anitu's bezocht, haunted; fangu-a opgewekt, wakker, van fangu, O. enN. Jav. bangun 2; angina, door den wind bewogen, waar 'tjav. met voorgevoegd ka of kë, dat op zich zelf reeds aan Indo-Germ. suffix ta beantwoordt, zegt kanginan; F. heeft hetzelfde woord, (ïangin-a, vertaald met «blown away or about by the wind», doch het laat zich nagenoeg geheel weergeven met ons «bewaaid»; het passief treedt in al deze afleidingen

1 Pucangan, oen plaatsnaam, is, zooals mij uit eene mededeeling van v. d. Tuukbekend is (Bijdr. Kon. Inst. 4, X, 1885, p. 563), liet inheemsche woord, dat in de door mij aldaar vertaalde inscriptie ter eere van Er-Langga vertaald is met Skr. Pügawat.

s Fangu-a bestaat uit fangun + an; of nu de n hier eenvoudig uitgevallen is, gelijk tusschen klinkers meermalen geschiedt, dan wel of het woord eene nieuwe of vernieuwde afleiding is, nadat fangun reeds zijn sluitletter had verloren, is niet te zien. Dat er zulke nieuwe of vernieuwde afleidingen bestaan, blijkt uit i'a, vischrijk, want dit kan alleen zóó verklaard worden dat het oudere ikan, visch, reeds ika, ia, geworden was, toen men het affix er achter voegde. Anders zou het ia-a, of zelfs iè,na, luiden.

Sluiten