Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ook de sluitende neusklank eens woordstams aan deze verwisseling onderhevig is, heeft men kunnen opmerken bij tabo n o, t ab o n g o, uit tabong, O. J. t a w ë n g + affix ë n. Bij de veelvuldige verwisseling van n en ng in de tongvallen — om van 't verwante Pol. niet eens te spreken — kan het ons niet verwonderen dat dubbelvormen alssolengaensolena voorkomen, en voorloopig mogen wij aannemen dat elke ng vóór i of a n, welke zich niet als vroegere sluitletter van den stam laat verklaren, eene varieteit is van 71. Bij nieuwe afleidingen zal noch n, noch ng zich vertoonen, zelfs indien oudtijds de stam op eene nasaal uitging !. Hoe ook soms beide vormen, een oudere en een jongere, naast elkaar in gebruik kunnen zijn, ziet men o.a. uit kat ona (voor ka tonga) enkatoa, in een doos doen, van ka to, voor ka to n g, Jav. kan tong, zak.

De m behoort tot den stam in afleidingen als unuma, drinken, van F. unu, M. P. inu m. Verder is in 't oog te houden dat ze eenerzijds verwant is met ng en «, doch anderzijds met geheel andere klanken. Wat de verwantschap met de andere nasalen aangaat, is het voldoende te herinneren aan F. tamata, mensch, = Sam. Mao. tangata, Marq. kenata, Haw. kanaka, om ons tot F. en Pol. te bepalen. Zien wij nu dat van F. katu, vadem, klaarblijkelijk van denzelfden wortel als Jav. ngatung, zich in eene horizontale richting uitstrekken, en anggatung, recht uitgestrekt houden, afgeleid iskatumi, katuma, vademen, met uitgestrekte armen meten, dan is het niet twijfelachtig of de stam is katu m, eene oudere of jongere varieteit vankatung. Welke van beide, katung ofkatum, ouder is, doet hier weinig ter zake; 't Jav. zelve bezit dergelijke wisselvormen, o. a. day u m = dayu n g, pagaai, en in 't Sang. zijn de voorbeelden van verwisseling der nasalen talrijk. Van tulung, hulp, vormt het Sang. tuluman, volkomen analoog met F. katuma. Een ander voorbeeld van verwisseling der nasalen in 't F. is tilo m-a, slikken, uit een ouder t il ën, waarvan ook itilotilo, keel, Bat. en Bis. tolon, Tag. tilin, Mal. talan (vgl. woordenlijst). Hierin behoort dus de uit 11 gesprotene m, evenals in katumi, katuma tot den woordstam. Dit behoeft nochtans niet overal 't geval te wezen. Wat is de m bijv. in duruma, binnentreden, van duru, ingaan? Vermits het overeenkomstige stamwoord in 't Sam. ulu luidt, en dit in 't passief u r u f- i a heeft, zoo volgt dat rfuru één is met Jav. s u r u p, ingaan. De m vervangt hier dus de verwante lipletterp, doch men behoeft niet de gevolgtrekking te maken dat die overgang eerst in 't F. heeft plaats gehad. Immers uit een tal van feiten moet men afleiden dat rëp en rëm, r u p en ru m bereids in de grondtaal als gelijkwaardig naast elkaar stonden,

1 Hetgeen niet wegneemt dat de n wel eens ephelkystiscli kan gebruikt worden, bijv. in vakatVaJana, slecht maken (Hazlewood, Gramm. 1872, p. 33), yan Ja, uit djahat.

Sluiten