Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

't F. en Ibn. verwisselen slechts zelden u en o. Doch, nemen wij eens aan dat de vergelijking van donu met tu n u ng, waarvan Jav. du nung en Tay. dunung variëteiten in vorm en beteekenis zijn, steek houdt, dan moet donuya een betrekkelijk jonge vorm wezen, opgekomen in eenen tijd toen de tegenwoordige uitgangswetten reeds in 't F. heerschten. Tusschen de u en volgende i of a vormt zich van zelve eene w, en de w gaat in alle wereldstreken en tijden licht in y over. Doch de y zou ook een eenvoudige klinkerscheider kunnen wezen, hetgeen mij evenwel in 't gegeven geval minder aannemelijk toeschijnt, omdat die talen welke dey zoo plegen te gebruiken, zich volstrekt niet bekommeren om den aard des voorgaanden klinkers 1. Eerder zou ik nog de y ook hier onmiddellijk uit h gesproten achten; want dat de h als zuiver klinkerscheider in 't M. P. dienst doet, blijkt o. a. uit Jav. a n a - h a, voor ana-a2; ook het Tag. is niet afkeerig van zulk een cockney- h, als ik ze zoo noemen mag; o. a. in d u s a h i n, van du sa, Skr. do sa; halagahan, van halaga, Skr. argha, en zoo wordt gewoonlijk hin en han vóór in en an gebezigd na stammen op klinkers 3. Dat nu in 't F. niet onveranderlijk achter klinkers y ingelascht wordt, o. a. niet in vol ai, vola, lewai, lewa, zal wel toe te schrijven zijn aan een klein verschil van uitspraak, en vindt een tegenhanger in 't Tag., waar naar gelang van omstandigheden na één en denzelfden klinker in schrift, doch niet in uitspraak, vereischt wordt in of an, hin of han, en zelfs nin of nan, met ephelkystische n, gelijk in 't O. en N. J. 4. Het passief van de transitieven op y a gaat uit op i: r o r o i, gesterkt, van r o roya, sterken; soi, geschraapt, van soya; maroroi, bewaard, van maroroya; donuya, goedgekeurd, van donui; tavoi, gewasschen, van tavoya; vai, op den rug gedragen, van vaya. Hierin kan i ontstaan zijn uit h i, doch eenvoudiger is het te veronderstellen dat er vóór i geen k werd ingelascht, wel vóór an. — In 't adjectief bukubukuia, «knotty», van buku (zieWoordenl.)schijnt ia=ya uit -han=Tag. -han teverklaren.

De r in de schijnaanhechtsels r i en r a is in de eerste plaats de oude uitgang des stams. Zoo in rfavora, offeren, van óavo, ouder sawor of sawur, in vorm 't Jav. s a w u r, strooien, doch in beteekenis gelijk aan O. en N. J. tawur, strooien, offeren; vgl. Day. tabur in taburan, naast ta-

1 Ik wil ondertusschen niet verzwijgen dat in 't Mig. de i als eenvoudige klinkerscheider dienst doet, bijv. in nofe-z-ina, gedroomd, van nofe, O. J. ipi; in havaozina, vernieuwd, van wao, O. J. wahu; e. a. Deze z moet uit y ontstaan zijn, gelijk in hazu, boom, hout, voor kayu.

1 Reeds in 't O. J. vindt men nu en dan zulk eene h.

• Nadere regels geeft de Totanes, Arte (1865), § 309.

4 In 't O. J. wisselen, behoudens zekere gevallen, ën en nën; dus warpan of warnan, te beschrijven, naast warnanën.

Sluiten