Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

eenenmale uitgewischt, zoodat tungi als secundaire wortel moetbeschouwd worden. Bij stammen als F. en Mao. tuki, Sam. tui, slaan, Ambonsch toki, vgl. Jav. tuk, e. dgl. is het ook moeielijk eenige beteekenis aan i te hechten. Iets anders ishetmetMao. unahi, vischschubben(subst.), vormelijk = Sam. unafi, een visch schubben; una, vischschub. Dit una isMong. en Ponos. unap, Sumb. una, (voor unap), Bent. onop. Aangezien unahi een meervoud of collectiefbegrip is, kan de i in 't Mao. het met an synonieme aanhechtsel zijn, terwijl in Sam. unafi hetzelfde woordje in zijne rol van transitiefvormer optreedt. Men zou ook aan eene verandering van substantief en werkwoord kunnen denken, doch in geen geval mag men unafi, unahi voor een secundairen wortel houden.

In de tweede plaats komen in aanmerking woorden die zich van 't standpunt van 't Pol. als eenvoudige stammen voordoen, doch in werkelijkheid het i van bepaalde transitieven bevatten. Daartoe behoort Mao. kite, zien (tr.):=Jav. ningal-i, Sam. ite, voorspellen1, Tahiti ite, zien, Hawaiï ike. Dit bevat kita, ita, zien (intr.), Tag., Bis. kita, Jav. kita, in was-kita, Mig. hita, Bug. makita, mita, ita, Dag. gitan, mita, ita, enz.(vgl. woordenlijst), met affix i, waardoor 't woord duidelijk transitief wordt.

Een meer samengestelde vorm, als stamwoord behandeld, is Mao. whangai, voeden, eig. voedsel geven aan, vormelijk=Jav. pangani; men kan ngai hier niet op gelijke lijn stellen met kai en wha voor het factitieve paaanzien, want met dit laatste pa zou het geheel luiden: whakai.

Ook met het achtervoegsel -an afgeleide woorden hebben geheel en al 't karakter van eenvoudige stamwoorden aangenomen; o. a. Sam. aio fa, genegen zijn; genegenheid, liefde; Mao. ar o ha. Dit is eigenlijk niets anders dan de naamwoordsvorm van Jav. ngarëpi, en vormelijk identisch met arëpan, O. J. harëpan; het F. ngaro en ngarova veronderstellen als stam karëp en karëpan; ngarova, ngarovi is wat den ten grondslag liggenden, reeds afgeleiden stam aangaat, te vergelijken met kinawruhan, ngawruhi; ngawasani, van 't afgeleide kawasa, O. J. kawaga, uitM.P. voorvoegsel ka en Skr. waja, macht; enz. Zoodra achter het secundaire grondwoord alofa de i ter aanduiding van veelvuldigheid der handeling aangehecht wordt, komt de afgevallen sluiter weêr voor den dag; dus Sam. fe-alofan-i, elkander beminnen.

Het is niet wel doenlijk overal een scherpe grenslijn te trekken tusschen woorden waarin de beteekenis van de affixen an en i verdonkerd is en andere, waarin hun kracht min of meer gevoeld wordt, al zijn dezulke die 't verst aan beide kanten van de grenslijn verwijderd staan, gemakkelijk ge-

1 Vgl. IJslandsch spa, voorspellen, met Duitsck spahen, en ons Ziener.

Sluiten