Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

in t algemeen. Voorbeelden van zulke actieven van het transitief zij n • Sam ff l.oi' omverwerPen- vernielen, van solo, instorten, neervallen; tapui, verbieden; faèpelepelei, begunstigen; motusi, scheuren, afbreken, van motu, afgescheiden, in twee gebroken 1; enz. In een enkel woord heb ik i aangetroffen in een geval waarin ook het F. / zou gebruiken; namelijk in Mao tanumi, uit het gezicht, eig. (voor 't gezicht) bedekt, van tanum, bedekken begraven, enz.; kua tanumi ki tua «he is gone behind out of sight». Ik houd dit tanumi niet voor eene uitzondering op den algemeenen rege omtrent de aanhechting van i en an, maar voor een overblijfsel van de oudere syntaxis. De vormen op izijn namelijk wel is waarin 'talgemeen voor ^ t actief der transitieven in gebruik, maar in bepaalde gevallen ook voor t passief, althans in 't hedendaagsche Maori; thans geldt de regel dat na de woordjes na, ma, naku, nana, mana en me in plaats van 't eigenaardige verbaaladjectief op a optreedt de actieve vorm. Men zegt dus: horomia te rongoa, worde de medicijn geslikt; doch me horo te rongoa de medIcijn moet geslikt worden. Stel dat in vroeger tijd ook k u a dezelfde constructie toeliet, dan zou daarmede verklaard zijn hoe tanumi in de boven aangehaalde zinsnede ook in passieve beteekenis voorkomt.

at secundaire stammen op i in 't passief zonder verandering gebezigd kunnen worden, blijkt uit whangai.voeden.dat ook «gevoed» of«gemest» eteekent. Uit het Tahitisch kan men een passief t u t u i, verbrand, aanhalen uit eene zinsnede die luidt: te tiawaru raa e te tutui raa i to ratou mau fare 2.

Misschien zal de aanmerking gemaakt worden dat ook woorden, opa uitgaande, zoowel actief als passief kunnen wezen; bijv. maka, werpen, en geworpen; kanga, vloeken, en gevloekt; panga, bergen, en geborgenhanga, maken, en gemaakt. Doch 't passief panga en maka enz. onderscheidt zich van het actief panga, mika 3 door 't accent: panga, makd. it accent dus is een gevolg van de lengte der laatste lettergreep, en de

letLHdi?wÏ °°ï 71 ^'T1'611 inUl tin°' verkIaard> Hever verduisterd door Vioette, die het Engelsche «to drench» (d. i. drenken, of nat maken) met «être tout mouill,'.

trempe» vertaalt. Natuurlijk is het «het lichaam natmakende», en dus niet «mouillé»'

maar «mouillant». Zoo is ook uluitino, tot het lichaam doordringende (vanstÏÏlen

egen), wat Violette wederom averechts vertolkt «être mouillé jusqu' aux os en parlant

izzzzsr(applied also to a great raia)'(i-v-^

' Buschmann, Textes Marq. et Taït. (1843), p, 24.

' ZO°7erkIaart W]1'Hains (2* dr' 1852) uitdrukkelijk in zijn Grammar, p. XXVI- toen j zijn daarop onmiddellijk volgenden Dictionary liet afdrukken, was hij echter'reeds vergeten wat hij in de Grammar gezegd had, want daar staan mdka, pdngT dg in stede van mak A, pang d, ook als passie ven te boek. ' g

22

Sluiten