Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

HOOFDSTUK VI.

Tijden en wijzen.

Evenals in de Idg. talen bij veel werkwoorden de naakte stam voldoende is om den 2den persoon van de Gebiedende Wijs van 't imperfectum 1 uit te drukken, is hij het ook in 't F. Bijv. Handel. 5, 8: «Tukuna mai vei au», d.i. «Vertel aan mij» 2; 20: «Dou lako, ka laki tu e na vale ni soro ka tukuna», d. i. «Gaat gijlieden! en gaat staan in het huis van aanbidding (den tempel) en bidt»; 38: «Dou laivi iratou», d. i. «Laat gijlieden hen vrij»; Markus 14, 13: «Drau lako ki na koro», d. i. «Gaat gij beide naar de stad». De le en 2e ps. worden op verschillende manieren omschreven, evenals bijv. in 't Engelsch en Nederlandsch. Wat Hazlewood opgeeft (p. 54) als 2den ps., nl. mo lako of mo ko lako is evenmin een imperatief als «opdat gij gaan moogt» in onze taal.

In 't Sam. kan dezelfde 2e ps. even eenvoudig uitgedrukt worden. De aangehaalde woorden: «Tukuna mai vei au» luiden in de Sam. bijbelvertaling: «Fai {zeg) mai ia te au». Meestal evenwel hebben de bijbelvertalers verkozen den imperatief met ina in te leiden. Zoo luidt Handel. 5, 20 (vgl. F. boven): «Ina ö ia, ina tutu i le malumalu, ma folafola»; en Mark. t. a. p.: «Ina ö ia oulua i le èai». Ook is het niet ongewoon dat een ia in de zinsnede gevoegd wordt; Mark. 14, 14: «Fai ane ia i le matai o le fale», d. i. «Zeg dan aan den eigenaar van het huis». Eindelijk vindt men ina en ia te gelijk, bijv. ina fai wai ai, hoewel ik voor mij het er voor houd dat dit beteekent, «als u belieft, of zeker wel, zeg het mij maar», en ik twijfel of ina wel ooit zoo niets zeggend is als beweerd wordt; Mao. ina is «wel zeker, waarlijk»; en «dat» (gevolgtrekkend). Het door Violette als imperatiefteeken beschouwde sei is volgens de voorbeelden die hij zelf i. v. aanvoert niets van dien aard, maar 't Mao. hei, hetwelk een doel, een

] «Imperfectum» wordt in onze spraakkunsten onlogischerwijs alleen op het praetcritum imperfectum toegepast. De volle naam van het Lat. praesens is «Praesens Imperfectum»; van wat in de wandeling Imperfectum heet, «Praeteritum Imperfectum». De Gormaansohe en hedendaagsche Slawische talen bezitten in 't geheel geen Praeteritum Imperfectum, dat daarenboven ook den dienst van een Aorist Praeter. in 't Germ. waarneemt.

2 In de hier gegeven vertalingen is zooveel mogelijk letterlijk het F. gevolgd.

Sluiten