Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

gestolen terwijl wij sliepen.» 1 Volgens Violette (Gramm. LXXIII, 19)duidt üa zoowel het praesens als het perfectum, en na het perfectum aan. Het plusquamp. heeft üa, gelijk 't Mao. Hoe het mogelijk is dathetplusquamp. en het praesens door hetzelfde woordje aangeduid worden is moeielijk te vatten, en ik neem de vrijheid zulks niet te gelooven vóórdat ik uit inlandsche stukken de overtuiging ontvangen heb dat de Samoaeilanders zulke taalbedervers zijn.

Het Sam. na komt in gebruik, voorzooverre ik heb kunnen nagaan, overeen met het F. a.

Het Pol. k u a is in 't F. niet onbekend, doch heeft eene andere beteekenis: kua of kakua is namelijk het vetatief, overal vertaalbaar metSkr. ma, Gr. ^irj, Lat. ne. Vermits het O. J. sampun, N. J. sampun beide beteekenissen van kua, de Pol. en de F., in zich vereenigt, is er niet de minste twijfel omtrent de identiteit van Pol. kua en F. kua. Ook is de oorsprong niet duister, als men bedenkt hoe in 't Skr. krtam, gedaan, als vetatief kan gebezigd worden, evenals alam, genoeg, d. i. Jav. wis; bijv. krtam sande h tin a «weg met twijfel! twijfel niet!» Want kakua is het verled. deelw,, en kua de stam, die uit het Ibn. kua, 't gedaan, gemaakt worden, Sang. koa, bekend is; het is hetzelfde woord als Tag., Bis. küha, nemen, dragen, gebruiken.2 Pol. kua is dus eigenlijk: gedaan; F. kua en kakua «gedaan!» d. i. genoeg! uit er meê!

Het teeken van den Toekomenden Tijd is in 't F. na. Waar, om de eene of andere reden, een nadrukwijzer noodig is, wordt e vóór n a gevoegd. Bij gelegenheid van de behandeling van 't gewaande praesensteeken e heb ik op p. 5 de kritiek van eenen inlander op de vertolking van Psalm 24, 3 aangehaald. Men had de Engelsche woorden: «Who shall ascend into the hill of the Lord» vertaald met «O dei na lako dake ki na ulu-ni-vanua nei Jiova?» De aanmerking van den inlander komt hierop neêr, dat, waar het in de bedoeling des sprekers is te vragen wié opstijgen zal — en dat geval doet zich hier voor — het een soloecisme is te zeggen O dei n a lako; het behoort te wezen: O óei ena lako, d. i. «Wié (met redeaccent) zal opstijgen, of wié is het die opstijgen zal.» De man had volkomen gelijk, en hetgeen hij omtrent het spraakgebruik van 't F. opmerkte, is van toepassing op de M.P. talen in 't algemeen voorzoover ze niet door Europeeschen invloed verknoeid zijn. In 't Jav. — om mij hiertoe te bepalen — mag men evenmin als in 't F. in 't bewuste geval het praedicaat zonder meer uitdrukken; het moet noodzakelijk voorafgegaan worden door een relatief. Dus Jav. Brieven, N°. 92: Ingkëng sudi datëng badankulasintën? d. i. «Wié

1 De reduplicatie duidt het duratief aan.

1 Ygl. gawa, dat in het Tag. «werken», in het Jav. «brengen» beteekent.

Sluiten