Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

plaats vanF.ni een, anders als genitiefvormer verouderd, «voor. Zoo in ro-imata, traan,eig.watervan('t)oog,F. wai-ni-mata; ookSam. lo-i-mata Nog merkwaardiger is het Mao. tu-i-au, vloo. Tu is eene verkorting van kutu, luis, en een bewijs hoe ook in 't Pol. woorden in samenstelling konden afgeknot worden, hetgeen in 't Jav. nog meermalen geschiedt; o.a. uit sidji-atus wordt dji-tus. /, van, is een bijvorm van ni, die ook aan 't O. J. niet vreemd is, al is het, in tegenstelling tot ni, gewoonlijk't voorzetsel van den locatief en datief. Au zou uit het Mao. ten eenenmale onverklaarbaar wezen, doch is van elders wèlbekend; au, regelmatiger ahu, is de Mao. uitspraak van M. P. asu, hond. Dezelfde benaming voor «vloo» is over een groot deel van 't M. P. gebied verspreid, nu eens in den vorm eener oudere, dan weêr eener nieuwere samenstelling; dus: Tag. kutu 'n asu; Mal. en Sund. kutu-andjing; Mak. met een ander woord voor «hond»:kutu-kongkong2.Tombul. kuku-asëng,Tond. kuku-ansëng, Tons. këko-asën zijn blijkbaar verbasterd en vermoedelijk aan het Mal. ontleend. Uit het Mao. tu-i-au leeren wij tevens dat het Pol. eenmaal 't meest verbreide woord voor «hond» in 't M. P., asu, bezeten heeft. Dat dit asu, evenzeer als andjing, —dat in 'tjav. eenKramavorm van as uk is — verloren is gegaan, bewijst niets voor eene langere gemeenschappelijke ontwikkeling van F. en Pol.; meer de omstandigheid dat in beide asu vervangen is door één en hetzelfde woord: F. koli, Mao. kuri, Sam. ü 1 i3, Tah. uri. Dit is des te opmerkelijker omdat schier alle talen van oostelijk Indon. asu hebben, mut. mut., en geen er van een woord bezit, dat met het F. Pol. overeenkomt. Evenmin is het gebruikelijk in 'tNufoorsch, en de weinige andere Papoesche dialekten, voorzooverre wij iets daarvan weten. Toch zal het wel elders schuilen in eene andere beteekenis.

Als eene soort van samenstelling is ook te beschouwen de samenkoppeling van twee werkwoorden die te zamen één volledig begrip uitdrukken, elkaar aanvullen. In onze taal komen daarmede overeen werkwoorden met scheidbare partikels, bijwoorden, of met adjectieven, als daar zijn: doorklieven, wegsnijden, misgooien, opdri7iken, doodslaan, e. dgl. De M. P. talen, die geene andere samengestelde werkwoorden hebben dan de twee reeds behandelde kategorieën van afgeleide transitieven, drukken zich omslach-

1 Vgl. Skr. netrajala, en synoniemen. Ik haal dit hier aan omdat men wel eens zulke dichterlijke woorden, waarin 't Skr. nog rijker is dan 't M. P., voor fabrikaat heeft gehouden. Hoe weinig grond voor zulk eene meening bestaat, daarvan kan men zich overtuigen als men let op do menigte allcdaagsche dichterlijke woorden, èn in 't M. P. èn in andere talen; daartoe behoort in de eerste plaats het wijdverbreide mata-hari met synoniemen, voor de zon.

2 Hiermede verwant is Jav. klongkong, gejank van een hond.

3 TJlï zonder afkappingsteekcn bij Violette is wanspelling.

Sluiten