Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

NGK.

1. ngka, hard, sterk; ngicangka, sterk, moedig. Verwant met O. J. akas, sterk, moedig; N. J. k as , Bis. k as kas, ten uiterste toe; O. J. angangkasangkas, zijne laatste krachten inspannen. Vgl. Mao. kaha (uit k a s - a n), kracht, grens; en O. en N. J. w ë k a s. De ng is hier, gelijk in een menigte andere volgende woorden een louter phonetisch voorvoegsel, zooals o. a. ook in O. J. n gkana = N. J. kana; N. J. mangka = Mal. maka.

2. NgkA; I-ngka of vangka, leeftocht voor eene reis. Jav. angkat, 't zich opmaken, op reis gaan; Mal., Day. angkat, Mig. akatrü, Mak. angka, Bug. akka, oplichten.

NGKA(Jo, verbrand. Zie NGKESA.

1. ngkai, gaan. Vermoedelijk verbasterd uit ngkat i, Jav. angkat, enz. Dat nu en dan eene t tusschen twee klinkers kan uitvallen, blijkt uit Drau, honderd.

2. NGKAI, nu, dan. O. J. ngka, dan, en toen, en nu; eene afgeleide vorm is O. J. mangka, mangka, N. J. mangka, Mal. maka. De i in ngkai zou ik willen vergelijken met de versterkende e in zulke Jav. woorden als kae, kiye, kuwe.

ngkali, eene onderhoorigheid van eene hoofdplaats; ngkali-na, samenbinden; ngkali-a, een koord oprollen. Van denzelfden wortel als M. P. tali, boord, lijn, band, binden. Met de eigenaardige eerste beteekenis van nkali is te vergelijken n. J. sumatali, landgenoot, uit satali, letterlijk «van één lijn».

NGKAMITA, onder den arm houden. Jav. këmpit, ngëmpit, onder den arm houden of dragen; Mal. kapit; verwant Tombul., Tonrl. mëngimpit, mahimpit, Tont. kumipit, alle ontwikkelingen van eenen eenvoudigeren wortel mpit, pit, waarin 't begrip van «drukken, knijpen», ligt. Verder af in vorm en beteekenis staat Bis. kamot, hand; Tag. kamit, onthouden; Ibn. kam ó t, handvol; waarbij zich Jav. amët, eene dracht padi, aansluit.

Ngkamuta, knijpend vasthouden. Mogelijk staat de u hier voor eene o, ouder ë, en dan zouden Bis. kamot, enz., bij 't vorige artikel aangehaald, te vergelijken zijn. Is de klinker u echter oorspronkelijk, dan zou ik slechts Ja. këmput, geheel ingesloten, weten te vergelijken.

ngkangkota, zich toeeigenen; ngkangko, inhalig. O. en n.J. angkën, Bis., Day. angkon, zich toeeigenen. Zonderling is het Tag. angka (voor an gkah), hoewel de genitief van aku is akin, en dus volkomen identisch met Jav. akë n, andere uitspraak van an gkë n. De n gk aan 't begin van 't F. houd ik voor eene onregelmatige plaatsvervangster van ng', de t is evenmin oorspronkelijk.

Sluiten