Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

tyumsch woord ter vergelijking dienen, wanneer het niet hersteld is geworden in de gedaante welke het eenmaal moet gehad hebben. Hierover kan bij niemand die met de Indogermaansche en de Indonesische taalwetenschap bekend is eenige twijfel bestaan, en wat van 't Indonesisch geldt, is ook van toepassing op 't Maleisch-Polynesisch in 'talgemeen, want 'teerste is slechts een onderdeel van 't laatste.

Wat de klinkers betreft valt, na hetgeen reeds bij de algemeene regels gezegd is, niet veel meer op te merken. Toch mag op eenige punten nog wel de aandacht gevestigd worden. Er is tusschen tx en e een zekere schommeling, al is het in lichten graad; bijv. naast ahtaij, drievoud van den 3 ps. ook ehtaij; de e van eget, zien, kan etymologisch niet verschillen van de« in agid; de e in lei, een man trouwen, zou men kunnen beschouwen als een Umlaut van a, doch in allen gevalle zijn lai en lei beide evenzeer in gebruik.

Behalve met e wisselt a af met u of eu— in dit geval zeker wel bedoeld een klank als onze u in dus of e— in ageij, egeij, ugaij, ugij, agaij, graven, Oj. enz. kali met prefix, a.

Ook tusschen a en o komt afwisseling voor; bijv. het heet zoowel ahpoij aij ing als ahpaijaijing, wenken; j o i, opwaarts, komt voor naast j ai, zoo ook de uitgang oi naast ai. Het zooeven genoemde taij, waarin de a den overgang van t in s, die anders in se ij plaats heeft, verhindert, moet uit toij, toli ontstaan zijn; de Pëpët toch, die in 't A. gewoonlijk als optreedt, is soms door o vertegenwoordigd; duidelijk is dit in poing naast epeing of eping, waarin de^ doorepenthese ei en door Umlaut z'is geworden. Volgens de opgave van Rev. Inglis zou de e klinken als de Engelsche a in »mate>. Dit kan niet waar zijn voor gesloten lettergrepen; zelfs is het twijfelachtig of de e in open lettergrepen overal gerekt wordt uitgesproken; het is moeielijk te gelooven dat bijv. in Iele, gemoed, zin, uit lëlëm, vgl. Jav. dalëm, de e lang is. — Welke klinker de* = oinese=:aso, kleeden vertegenwoordigt, in niet duidelijk.

Begrijpelijkerwijze wisselen u en o. Zoo zegt men u of o, van, men vindt geschreven etoan, zijn broeder, naast etwan, waarin de w uit u is. Sommige woorden hebben steeds o voor oorspronkelijke u\ bijv. oh os, pisang, uit punti; moij, terug, uit mulih, Mota mule, enz. Nauwelijks meldenswaard is een afwisseling tusschen e en z, bijv. idei of edei, kauwen. Voor yas-yas vindt men ook gespeld ias-ias; voor yas met prefix a\ aes en

eas. Het verschil tusschen leugse en lugsei, mv. van leh, nemen,

schijnt meer een verschil van spelling dan van uitspraak te wezen, hetzelfde geldt van Aneityum en Anaiteum.

Het voegwoord ma, en, wordt iro of urn, blijkbaar dewijl het proklitisch

Sluiten