Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zelfde woord als Mota sei, i sei, Erom. sai, Motu sai, Florida hei, Fidji Jei, Sam. ai, Ambon sei, Sang. isai, Bat. ise, Sawu he, Malag. i z a, enz.

Wat? is in he, bijv. is ango in he aien? wat deed hij? Een andere vorm vertoont zich in auan'eve, wat doet het ? n ' e v i t a i, wat voor 'n ding ? Twijfelachtig of deze vertaling juist is. H e voor h e h (h e v) is Mota, Maewo sa va, Sesake sa va en sa, Flor. ha va, Wango etaha, Ambrym haha, hi. ilava, Sam. afa(in afaina), Mao. aha, enz. Vergelijkt men Jav., Mal. enz. a p a, dan blijkt dat de talen van de Stille Zuidzee een element aan 't begin gemeen hebben, hetwelk in de Indonesische verwanten ontbreekt. Mao. aha, Sam. afa is slechts schijnbaar identisch metjav. apa, want er is aan 't begin een letter uitgevallen, evenals bijv. in Sam. ala, Mao. ara, weg — Mal. d j a 1 a n , Jav. dalan, fi. sala (verloopen uit <)' a 1 a). Deze overeenstemming tusschen de zgn. Melanesische en de Polynesische talen, in verband met allerlei andere feiten, o.a. 't veelvuldig gebruik van den trialis, waarvan slechts zwakke sporen in Indonesië voorkomen, bewijzen dat gezegde Oostelijke talen één groote afdeeling vormen, en niet twee, tegenover de Westelijke, al vertoonen de oostelijke talen van den Indischen Archipel, met inbegrip van 't Makass. en Bug. eigenaardigheden welke recht geven tot de bewering dat ze den overgang vormen van de Westelijke tot de Oostelijke leden der familie. Welke oorspronkelijke klank in Fi. Java, Mota s a v a, enz. vertegenwoordigd is, is moeielijk met zekerheid uit te maken ; vermoedelijk is het de Mal. en Day. dj, Jav. d, zoodat Java in 'tMal. overgebracht zou luiden dj apa. Aangezien nu in 't Day. idja kwe beteekent welke, welk? evenals kwe zonder idj S, zou men een te veronderstellen dja + apa kunnen beschouwen als in beteekenis feitelijk niet verschillende van 't eenvoudige apa. Wat eve (Mk. 4, 30 eveh) betreft, dit beteekent ook, en wellicht uitsluitend «welk?» en is dan te vergelijken met Sesake s e v e, welk ?

Een verkorte vorm h a, wat ? is gebruikelijk in verbinding met i k a, zeggen , dus: is ik ha aien? wat zeide hij? Na op a uitgaande woorden luidt het lidwoord natuurlijk »; dus v a' n h e? waarom ? Luk. 12,49; a s a' n h e? wat voor gezegde ? i d i v a' n h e ? aan wat gelijk ?

4. Onbepaalde. Als zoodanig gelden: tah, iemand, een zekere; itai, iets, met lidwoord n itai, doch als itai nader bepaald wordt door een voorafgaand woord, staat het lidwoord vóór dit laatste; bijv. n a a t a h a ij eng n'iji itai et ahinang aiek, hoort gij dit vele? Matth. 27, 13, ter vertaling van 'tEngelsch: «how many things». Aan itai beantwoordt Rotuma te, Mota, Sesake tea. In I'ate is tea, iemand. Wanneer in onze taal 't voorwerp eener handeling verzwegen wordt als zijnde geheel onbepaald,

Sluiten