Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

breid, zoowel om een actie uit te drukken in den boven aangeduiden zin als ter vorming van causatieven als «vellen» 1.

Niet alle woorden die met eh, ah beginnen zijn met de twee prefixen e h gevormd. Sommige zijn stamwoorden, o. a. ehni, Erom. veni, vol, Oj., Mal. p ë n u h, bijv. in a n g o e h n i, voltooien; bij andere is e h = a h, Iloko aga, bijv. ehtingtaing, zgn. mv. van taing, maar het moet blijkbaar wezen «steeds» of « veelvuldig weenen », Iloko agatangistangisjinde eerste lettergreep des stams is t a i verzwakt tot i, en dit heeft den overgang der a in a h na zich gesleept. Ook in e h e 1 e, tot, aan, staat e voor a wegens de e van he; hier is a = Oj. a, gelijkwaardig met ma, want Erom. heeft afeli, mafeli, tot.

Ehg (ahg). Dit is de vorm dien 't wijd verbreide prefix p a k a regelmatig in 't A. moest aannemen. De schakeeringen van beteekenis welke het in de verwante talen vertoont, laten zich herleiden tot «maken, maken of gebruiken tot, beschouwen als, zich voordoen als»; zeer gebruikelijk ook ter vorming van multiplicativa. Bijv. ehgilpon, nog iets er aan toevoegen, uit egh + üpu, veelheid, en suffix ni, of ani na klinkers gelijk i\ wat dit suffix betreft is te vergelijken Jav. muwuhi, eraan toevoegen. E h g o h o s, verschijnen, eig. zich vertoonen, van ehg en ohos voor ehos, = Oj. wëtu, ofwel ah os; als mv. geldt ahgaahos, waarvan ten minste zooveel duidelijk is dat de a van ahg te danken is aan de volgende a\ aahos staat tot a h o s als Iloko aga tot a g. Een voorbeeld dat het voorvoegsel multiplicativa vormt, is e h g e t h i, eenmaal, Mota vagatuwale (waarin tuwale = Jav. tunggal). Ehgilpat, veelmaals, uitehgenelpat, veel. Verder zij verwezen naar hetgeen over vorm en gebruik van paka, enz. in de verschillende talen elders gezegd is 2.

Ehr. Hierin ligt het begrip van gezamentlijk, gemeenschappelijk. Bijv. eh ra m en, samenwonen, uit ehr en a m e n, wonen; e h r igan g, sameneten. Matth. 9, 11, van ehriengang = gaing, eten. Voorts ehrimyiagi tak, verheugt u met mij, Luk. 15, 6, van i myiagi tak, zich verheugen. Eh ras, van denzelfden tijd of leeftijd zijnde, van er as, leeftijd. Hetzelfde voorvoegsel luidt in Mota en Merlav varen drukt uit«gezamentlijk» en «wederkeerig» ; in Leon, Gaua, Motlav, Norbarbar ver, Volowvear, vormt wederkeerige werkwoorden. Mogelijk heeft men hier te doen met twee zeer naverwante prefixen: vara en vari, A. ehr en ehri. Een varieteit

1 Het is niet onmogelijk dat in enkele woorden eh uit h i ontstaan is, want in Makass. en Bug. geven pi en pa beide een causatieven zin, en Erom. heeft ook evituok sah, opwekken.

2 De Fidjitaal, 45, vgg. (zie dezen herdruk, dl. IV, 1916, p. 288, vgg.); Codrington o. c. (1885), p. 183, vgg. en Dict. Mota (1896) i. v. vaga.

Sluiten