Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

van dit laatste zou kunnen wezen Fi., Flor., Bugotu, Vaturanga vei, Fagani fai, Ulawa hai, Wango hei, Duke of York we, Sam. fe. Het verschil tusschen vari en vei is geen ander dan dat het eerste de gewone r heeft, het laatste de gutturale. Toch kan eh ri niet volkomen identisch zijn met vei, want A. bezit dit laaatste in den vorm van he. Verwisseling van de twee trillers komt in alle verwante talen voor, en menigmaal bestaan beide vormen, met of zonder eenig verschil van beteekenis, naast elkaar; bijv. Oj. Jav. turut naast tut uit tu'utjin Mota vari, rog, staat r, terwijl het eigenlijk de gutturale r heeft, die in Mota anders even regelmatig uitvalt als in A., Jav., Fi., enz. Een derde klank, die met beide trillers verwant is, is de d, welke dan ook herhaaldelijk in de meeste talen hetzij door r vervangen wordt of er naast voortleeft, met geen of luttel verschil in 't gebruik, bijv. Jav. k a d a t o n naast karaton; pada, gelijkelijk, gezamentlijk, enpara ter aanduiding van een collectief mv. bij collectieve benamingen. Voorts ligt in para en evenzeer in pari het begrip van wederzijds, wederkeerig; bijv. padu paripadu of parapadu, met elkander een twistgeding hebben. Met dit pari komt A. ehri overeen; met para Mota, enz. var; ehr kan zoowel uit het eene als uit het andere voortgekomen zijn; vei, enz. is uit pa'i, met verwisseling der trillers.

Ha = Oj. Nj. enz. pang; vormt verbaalsubstantieven; bijv. hang = Jav. pangan, wortel: kan.

1. He. Dit duidt een veelheid aan. Dus hegaing, veel dingen eten, van gaing, eten. Het is, zooals boven reeds opgemerkt werd, identisch met Fi. vei, hetwelk o.a. ook een collectief mv. te kennen geeft: veikau, geboomte, bosch; a veivale, de (menigte) huizen.Dezelfde rol-vervult in 't Erom. ove (eig. o, een verouderd lidwoord, Mota ö, Fi. ct, enz.). Men vindt het als voorvoegsel nu eens met het substantief verbonden, bijv. o v ete m e, menschen, dan weer gescheiden,bijv. ov netnime, kinderen,en steeds afzonderlijk wanneer een lidwoord volgt, bijv. ov ën Faresi m ov'ën Sadusi, de Fariseeën en Sadduceeën, zoodat men het vooreen afzonderlijk woord moet houden, evenals a i 1 p u in A.

2. He = Mal. për, Tag., Bis. pag, Bat. Tob. par, Dair. për; vormt verbaalsubstantieven. Onzeker. Zie in Wdl. AHELED.

Imyi, imi. Dit is eigenlijk geen prefix, maar een prefixachtig afzonderlijk woord. Het vormt causatieven in den ruimsten zin, van werkwoorden en adjectieven. Bijv. imyiadumoij, terug doen keeren, terugbrengen, van adumoij, terugkeeren; imyiatnga, doen gaan, van atnga, gaan, imiapam, brengen, van apam, (herwaarts) komen; imiapan, wegnemen (weg doen gaan); i m i a m e n, doen blijven, van amen verblijven, imitaing, beweenen, rouw bedrijven, van taing, weenen. imitap,

Sluiten