Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

A. im tag, bevreesd, Fate mataku, na't lidw. namtaku, Flor. matagu, Oj., matakut, enz.; A. imtagimtag wordt door Inglis vertaald met «to fear; to reverence», terwijl imtag bij hem «afraid; timide; cowardly» is. Maar imtagimtag kan niet anders wezen dan een intensief van imtag, al wordt het als wkw. of iets wat er op lijkt gebezigd, evenals Mota matagtag; zoo ook matagut (uit matakuti), vreezen voor. Een ander voorbeeld uit A. is umoh, levend, mv. u mum oh; reeds uit deze wijze van meervoudvorming blijkt dat het woord geen wkw. is, Fiom. murip, Rotuma, Ses. mauri, Oj. mahurip. Dat mainumoh anders behandeld is dan in imtag, ligt daarin dat ma(h)u samengetrokken werd tot moh, want de h moet reeds vroeg weggevallen zijn, zoodat ma vóór een klinker te staan kwam, terwijl in matakut een medeklinker volgde; de 11, hetzij een heusche u of bedoeld de ë, is een voorslag, die zich in allerlei talen licht vóór een liquida ontwikkelt. De Avan moh is vermoedelijk ontstaan uit r, toen m o r i p verzwakt was tot mor p, waarvan later de/ afviel. Moeielijk te verklaren is het waarom ma in meto, ook wel gespeld metto, oudste, rijp, niet im geworden is, want meto schijnt toch niets anders te wezen dan Oj. (an ak) matuwa, oudste (zoon), Mao., Sam. matüa, Fi. matua, oud, rijp, Erom. metuwo, Bat. matuwa, Karo mëtuwa, Malag. matua, enz.; in al deze talen en nog andere met m a. Ook in A. mata, rechtsch, Fi., Sam., Mota matau, Mao. matau naast katau, kan ma kwalijk iets anders zijn dan 't prefix van imtag en umoh; de omstandigheid dat het Mao. een katau als synoniem van matau bezit, schijnt beslissend. Hetzelfde geval doet zich voor bij A. m o u, linker, Erom. moor, Flor. mauli, Fi. mawi, want het overeenkomstige woord in Tomb. is k a w i h i 1. Ook hier dient men aan te nemen dat mo = mais, A. m o h o ij, to hear at a distance, is van denzelfden stam als a h a ij e n g, hooren, verstaan ; h a ij e n g, waarvan h o ij een afgeknotten vorm vertoont, is vormelijk Oj. parëngö, Nj. parungu ofparungon;inmohoij moet krachtens het prefix de zin liggen van «in 't gehoor krijgen ». De vollere vorm mo kan hier behouden zijn gebleven omdat de volgende lettergreep niet het accent had. Met dit al wil ik niet ontkennen dat het pref. m a door 't naverwante pref. m e' vervangen is.

M. Het formatief m, in volleren vorm u m, hetwelk infix of prefix is naar gelang van de beginletter van den stam, is ook in 't A. vertegenwoordigd. Bijv. m a s, dood, sterven; mv. e m e s m a s, natuurlijk als adjectief. De stam van mate, waaruit mas, nl. patai, bijvorm pati, is verloren. Umj eng,

1 Jav. keri, Bal. kee, uit ka en iri, dat tot Tomb. wihi staat als Oj. ëli tot wëli; Single, en Sid. Formos. wagi tot Mal. hari, Oj. we; en dgl.

Sluiten