Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

slapen, Fi. mode, Sam. moe, Bat. modom, Oj. mrëm, umrëm, Nj. mërëm, Niasch moro, Mentawei, mëdëp, waarvoor Lamp. het stamw. pëdëm, Sund. pöröm gebruiken. De ti in umjeng is een voorslag, en niet rechtstreeks te vergelijken met de u van infix um. De uitstooting van den klinker der eerste lettergreep van mëdëm bewijst dat het accent in 't A. op de tweede lettergreep viel, juist gelijk in 't Jav. Een voorbeeld uit Erom. is muri, achter; stam Oj. wuri, Nj. buri; Bug. munri, Fi. muri, enz.

In. Dit infix ter vorming van passieven komt voor in tinan, plantsoen, uit tinanëm Vgl. Niasch sinano, 't geplante, van tano.

Ta. Ditprefix, eigenlijk ta', Makass.,Bug. tè. (vóór een klinker: tar),Bat. tar, Fi., Fate, Araga, Merlav, Mota, enz. ta, Day. ta, Mal. tër, duidt aan dat iets van zeifin zekeren toestand geraakt is. Een voorbeeld hiervan in A. is talala, uit het gezicht verdwenen; taliek, verkeerd, slecht; bijv. tas taliek, krom spreken, stotteren, van st. liek; vgl. Makass. leko, kronkeling; Day. haleko, gedraaid; Tana rikau, Flor. diko, slecht, beteekent eigenlijk zonder twijfel «verkeerd»; een bijvorm is Makass. djeko, krom. Taliek pam wordt door Inglis vertolkt met «to drawalongtowards»; blijkbaar is het «herwaarts keeren». Ettelijke van de met ta afgeleide woorden worden gesubstantiveerd, gelijk met het gelijkwaardige prefix ka gevormde in verscheiden Indonesische talen als abstracta dienst doen. Bijv. tas, rede, woord, uit ta en de stam waarvan asaing, zeggen; tas komt ook werkwoordelijk voor, en is dan te vergelijken met Mal. tërtawa, lachen, wat het gebruik betreft. Van zulke substantieven wordt echter gewoonlijk een wkw. gemaakt door voorvoeging van 't voorvoegsel a; dus van tapnes, deur (van pënëti, sluiten), atapnes, sluiten. Talulu, overstrooming, is te vergelijken met Jav. tjëlulup, indompeling (intr.); tjë is een verouderd prefix, synoniemmet ta', nog in levend gebruik in't Bug.;bijv. tjalëmmalëmma, gebogen, of talëmmalëmma.

Bij voortgezet onderzoek zullen nog wel meer voorvoegsels te ontdekken zij n dan de hierboven behandelde, maar ik vond de sporen er van te onzeker om er bij stil te staan. De voorgaande opsomming van nog levende en verouderde prefixen, met korte vermelding van hun beteekenis, zal voldoende wezen om de overtuiging te vestigen dat het A. eenmaal ruimschoots van formatieven voorzien is geweest en wel van dezelfde welke men aantreft in de Westelijke zustertalen. Ik ga nu over tot de behandeling der suffixen bij 't werkwoord.

Suffixen.

Deze zijn twee in getal; ai en i(ni, ani).

1 Op dezelfde wijze is gevormd Sesake viaaga, Oba, Motlav hinaga, Duke of York winangan, voedsel.

13

Sluiten