Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Tijden en Wijzen.

Ter aanduiding van de Tijden en Wijzen worden, behalve voor den 2 ps. van den Imperatief, zekere verbindingen van hulpwoordjes met de verkorte persoonlijke voornaamwoorden vereischt, welke 't werkwoord voorafgaan, terwijl dit dan nog gevolgd wordt door 't substantief of het volle pers. vnw. in subjectvorm. Bijv. is wat mas a Herot, toen Herodes dood was; is abrai ra aien, hij ontbood hen; 't object gelijk men uit dit laatste voorbeeld ziet, staat onmiddellijk achter 't werkwoord.

Volgens de theorie van Inglis worden alle veranderingen bewerkt door middel van 't wkw. zijn of partikels. En dan laat hij volgen de vormen van wat hij noemt «the substantive verb to be». Doch van zulk een wkw. 1 is geen spoor te ontdekken. Het duidelijkst blijkt de onhoudbaarheid van 's mans theorie uit den Verleden Tijd, bijv. van asaing, waarvan al de vormen in de vier getallen hieronder opgegeven worden.

Enk. Mv-

(Intis asaing akaija (incl.)

1. Kis asaing ainyak \ Egris » aijama {excl ')

2. As » aiek Akis » aijaua

3. Is » aien Eris » ara

Tweev. Driev.

\ Intis asaing akaijau {incl.) | Taijis asaing akataij {incl.)

l Egrus •» aijumrau {excl.) I Taijis » aijumtaij {excl ')

2. Akis » aijarau Taijis » aijautaij

3. Erus » arau Taijis » ahtaij

De bestanddeelen die in deze vormen samengevloeid zijn kan men, in t algemeen gesproken, zonder moeite terugvinden. Kis is samengevloeid uit ki of k, een verkorten vorm van aku, ik, en s of is, uit esi, ouder Gti, Fi. oti, Oj. ënti, afgedaan, reeds; Mota ti, Ambrym te, enz. Oorspronkelijk was de Verl. T., zoo gevormd, een Perfectum, en in 't Mota dient nu nog ti tot kenmerk van 't Plusq. Perfectum 2, doch in 't A. is hetzelfde gebeurd als in de Germaansche en Romaansche talen, waarin 'tPerf. een Verleden Tijd zonder meer, een Parfait défini, is geworden, en een nieuw Volm. Verl. Tijd gevormd is, juist als in 't A., zooals wij later zien zullen. Volkomen analoog aan kis, enz. is de wijze waarop in Ambrym 't vnw. met de partikel in den

i Inglis verwart «verbum substantivum» met het als koppelwoord gebruikte wkw. Hij bedoelt het koppelwoord dat in geen enkele MP. taal bestaat; evenmm in de Drawidi-

sohe talen. ,

Dit ti = Oj. ënti is wel te onderscheiden van ti, dat een voortduur te kennen geelt;

dit is = Oj. en Nj. anti, wijlen, wachten; vgl. Mal. nanti. Vgl. Codnngton o.c. p. 2*7, vg.

Sluiten