Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

risch Bataksch, en in samengestelde bijwoorden is het verbreid in ettelijke talen der Stille Zuidzee; o. a. Mota iake, hier; iane, daar; ivea? waarheen? Flor. soms in samenstelling i taeni, hier, nu; i ropo, morgen; i nola, gisteren. Als afzonderlijk voorzetsel is i zóó verbreid, dathetonnoodig is voorbeelden aan te halen.

Een paar bijwoorden zijn door Inglis verkeerd opgegeven, namelijk egethi,eenmaal,enegero, tweemaal; men leze ehgethienehgero;z.blz.l89.

HOOFDSTUK VIII.

Voorzetsels.

Een der meest voorkomende voorzetsels is i, van welks bestaan Rev. Inglis niets gemerkt heeft, omdat het in de bijbelvertaling met het regeerende

woord aaneengeschreven wordt, bijv. mapoiTevit; etmaijona, de vader

van Jonas. Het heeft in 't A. steeds de beteekenis «van» en staat alleen achter klinkers, zoodat het mogelijk uit de bekende genitiefpartikel ni ontstaan is. Een ander voorzetsel met de beteekenis «van» is u of o. Hiervoor op blz. 169 is reeds opgemerkt dat ook het Sangirsch zoowel i als ?/als genitiefpartikels bezit, doch anders toepast, en wel zóó, dat «den Genitief aanduidt van eigennamen en verwantschapswoorden, wanneer 't regeerende woord een gesloten eindlettergreep heeft; dus ahus' i David, zoon van David; ahus' i Abraham. Doch na een open klinker bezigtmenw;dus tauri n Simon e, de jongere broeder van Simon. Ook voor Appellatieven staat in hetzelfde geval n, maar na een gesloten lettergreep u.

Het Locatiefbegrip wordtin A. niet uitgedrukt door i, maar door a, te, in, aan, op, of ira. Volgens de theorie van de bijbelvertalers en van Inglis is niet a, maar an een voorzetsel. Zooals reeds vroeger gezegd, is dit een vergissing. Wanneer men geschreven ziet, bijv. an neom im an jap, in huis en op zee, dan is het duidelijk dat er een tegenstrijdigheid is; want met an neom zou stroken an in jap. A'n jap op zich zelze is onberispelijk; het bevat het lidwoord, dat na een klinker natuurlijk n is, maar an neom berust op een verkeerde, zuiver theoretische beschouwing. Dat bedoeld voorzetsel a luidt, niet an, blijkt ten overvloede uit het voorkomen van a in alle talen der Nieuw-Hebriden, Banks-eilanden en Duke of York 1. De oorspronkelijke vorm van 't voorzetsel is a n, maar juist daarom kan het in A. niet meei zoo luiden, want het is een vaste wet dat de oorspronkelijke eindmedeklinker n in 't A. te loor is gegaan. An bestaat nog in 't Malagasi, bij plaatsnamen, an Tananarivo, en in samenstelling als ambony (voor an -f- vony), boven, op; anila, naast; anaty, binnen.

1 Zie Codrington o. c. p. 150.

Sluiten