Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

in beide talen de verzwakte uitspraak van het proklitisch met het substantief verbonden lidwoord n a bijgedragen om aan menig woord het voorkomen te geven alsof ze een voorslag hebben; in orïngi en andere met anorganische o beginnende woorden kan o een overblijfsel zijn van een in onbruik geraakt verbaal prefix, A. a. In ove, in waarde gelijk aan Fi. vei, A. he zou o eigenlijk hetzelfde lidwoord kunnen wezen als A. a in a ilpu, of Mota o, dat niet bepaald het subject aanwijst. Geen voorslag, maar een prefix is e in 2 ps. enk. van den Imperatief; bijv. eve, ga! want men vindt het terug in 't Niasch: ovano! ga! Favorlangsch e in epe-e nomono! geef ons! e-illa na joa micho boa! wacht u zeiven!

Verder heeft Erom. met A. gemeen: 1° de neiging om een u, vooral als uitgang, te laten overgaan in i\ bijv. kimi, gijlieden, voor kamu; een bestanddeel van 't Drievoud is li, een verminkte vorm van teli, uit telu; veni, voleindigd, A. ehni, uit pënuh.; imo, huis, A. eom, ium, im, uit 'umah; min of meer openbaart zich diezelfde neiging in de talen der naburige eilanden. 2° de t gaat vóór i of e over inj; emas, dood, A. mas, uit mate, ouder matai; okesi (fut. angesi), zien, uit kati, omzetting van kita; kos, wij (incl.), uit kati, dochA. gaija metpalataliseering. Dit verschijnsel is zeer gewoon, ook in verder afstaande verwante talen, o. a. Ibanag, Niasch, Nufoorsch, alsook buiten Maleisch-Polynesisch taalgebied.

Eigenaardig is in Erom. de verandering van ng\ hetzij dit oorspronkelijk is of uitw ontstaan, onder bepaalde omstandigheden in kn. Bijv. tavsongi, onderwijzen (ook: hem onderwijzen; verwant met A. esenge), wordt met toevoeging van 't vnw. 3 ps. mv. tavsokon da, hen onderwijzen; ovrëngi, roepen, laten komen, A. abraing, wordt in hetzelfde geval ovrokon da, hen roepen; semsimëngi, verzamelen (met object in 'tenk.), maar memsemsimokon daovën potni sokowar, en hij verzamelde de opperpriesters; efielentëng, vergeef! kemlafielentokon da, (zooals) wij hun vergeven. Het is denkbaar dat deze klankverwisseling een gevolg is van verwarring tusschen de werkwoorden afgeleid met suffix i, ni, en die met Fi. aka, Jav. akën, Mal. kan, maar waarschijnlijker acht ik het dat kon, (kn), een omzetting is van ng, met verharding tot ngk, zoodat ovrokon da staat voor ovrokn da. De oorzaak van de verharding kan daarin liggen, dat ng het woord sluit. In 't algemeen heeft Erom. de neiging, gelijk boven reeds gezegd, een sluitmedeklinker te verharden, even als zulks in zooveel talen, o.a. in onze eigene, het geval is. Bijv. okoben1, zijn hand; maar okopmu, uw hand. Sam. sifo, Mota siwo, A. se (voor seh), enz. luidt in Erom. sep, dat vroeger seb of sev moet geluid hebben. Over murip is boven reeds gesproken. Regelmatig wordt v ook p, wanneer ze door 't

1 Okobe is Esp. S. gave, Nggao kame, Tag. kamay.

Sluiten