Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zien voorkomen of afweren K Daar men zich zoodoende al te ver van de realiteit verwijderde en tot geforceerde constructies kwam, heeft men echter spoedig den tegenovergestelden weg ingeslagen en het risicobeginsel te hulp geroepen. In de gevallen, waann de inspanningsleer tot een onbevredigende uitkomst zou leiden, werd dan een beroep gedaan hetzij op de voorzienbaarheid van het obstakel hetzij op den aard van het contract om te betoogen, dat de debiteur in ieder geval aansprakelijk was. 2 Daar de voorzienbaarheid een vaag begrip is en de rechter, bij het vaststellen van den aard" van het contract, aan de artt. i374-5 eveneens een groote vrijheid ontleent, kwam deze methode er op neer, dat de rechter eigenlijk vrij was om naar eigen welbehagen de aansprakelijkheid te verdeelen. De inspanningsleer wordt eigenlijk zelden of nooit meer uitdrukkelijk gehuldigd, al wordt haar ook met openlijk de trouw opgezegd. » Zij is naar den achtergrond ver-

i Zie b.v rb. Amsterdam 17 Maart 1905, W. 8266, waar de aansprakelijkheid eener N.V. voor de daden van den directeur, wordt gegrondvest 00 de schuld" der N.V. bij het kiezen van dezen bestuurder.

PKen 'karakteristiek voorbeeld, reeds van ouderen datum, geeft b.v. rb den Bosch 15 Februari 1884. W. 5068. Een fabrikant kon de toegezegde gietstukken niet tijdig leveren, omdat het gieten misluk^ Hfer werd „schuld" bij den fabrikant aangenomen nu*.^het srieten een fout was gemaakt of moest zijn gemaakt doch omdat de faSant met de mogelijkheid van zoo'n tegenvaller had moe en rekenen enTaatregelen had moeten nemen, dat daardoor geen vertraging zou ontdaan De rb. scheen te eischen, dat de fabrikant met het oog op de e^rijkheid, altijd een of meer duplicaten van hetgestelde zou doen gieten Terecht komt LëvENBACH (blz. 56) hiertegen op Hier bestond wel'aansprakelijkheid, doch op schuld is zij met te fundeeren. Iets dergèhiks als de Bossche rechtbank doet Radouant a. w. blz. 206, ,sh de aansprakelijkheid van den fabrikant voor de fout zijner machines afleidt uit diens schuld, hierin bestaande, dat hg deze machines Enerzijds had betrokken van een leverancier, die machines met fouten

le*zte'deze beweging reeds beschreven in het meermalen geciteerde jJSZuSïvaTSBACH (§ 69 e. v.) dat uit ^3 dateert. Sedert is

Z\ S^SJTÊ. Hoogen Raad, die haar eigenlijk kehjk heeft aangehangen (al kan men de arresten va„ 26 Ap il 907, W 8533 en 20 Juni iqio, W. 10470, N. J. ^S, 8!! zeer wel als een toepassing daarvan beschouwen) schijnt thans ook te kenteren. In l et arrest Tan 23 Dec. 1932, W. 12632, N. J. 1933, 984, wordt - zondei dat deze overweging in den gedachtengang van ^f^^e schiint — in het midden gelaten" de juistheid der stelling „dat alwe z ghdd van schuld bij de plrtij, die handelt in strijd met hare overeenkomst, aanspraak van de wederpartij op vergoeding van schade uit dien hoofde uitsluit."

Sluiten