Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Welke schulden zijn compensabel?

§ 154. Aan welke eischen schulden moeten voldoen, om door compensatie te kunnen te niet gaan, vindt men hoofdzakelijk in de artt. 1463—65.

De aard der rechtsverhouding, of zooals men ook wel zegt, de schuldoorzaak, heeft in het algemeen voor deze vraag geen belang. Er zijn echter uitzonderingen.

Allereerst noemt art. 1465 drie soorten van schulden, die niet door compensatie te niet gaan.1 Stel dat b.v. een vader wegens levensonderhoud een bepaald bedrag van zijn zoon te vorderen heeft, doch eenzelfde bedrag wegens een onrechtmatige daad aan dien zoon schuldig is. Tot betaling aangesproken, zal de zoon niet kunnen beweren, dat de schulden door compensatie tegen elkaar zijn weggevallen (art. 14653)2

De eene vordering wordt hier door de wet hooger gewaardeerd dan de andere. Zoo is het ook in de andere gevallen, die art. 1465 noemt.

§ 155. Arbeidsloon en ambtenaarsbezoldiging. Nauw aan het geval van art. 14653 verwant is de vordering tot betaling van arbeidsloon. Art. 1638^ bepaalt, dat deze, gedurende het bestaan der arbeidsovereenkomst, slechts in bepaalde gevallen en in

ditzelfde standpunt heeft ingenomen in de arresten van 23 Mei 1902, W. 7771 en 23 Juni 1905, W. 8253. Geheel zeker schijnt dit echter niet. Want de vraag of een uitdrukkelijk beroep op compensatie al dan niet moet worden gedaan, was eigenlijk in geen van die gevallen aan de beslissing van den H. R. onderworpen. In beide gevallen was n.1. een beroep op compensatie gedaan. Wèl kan men zeggen, dat de woordenkeus en de gedachtengang van beide arresten in overeenstemming zijn met de leer van het ipso jure compensari.

1 Een uitvoerige bespreking vindt men bij Diephuis X, blz. 754.

2 Over deze compensatie zie men nog § 173.

3 In de gevallen 1 en 2 van art. 1465 zou, ook zonder deze bepaling, compensatie toch reeds zijn uitgesloten, omdat het object der beide vorderingen niet gelijksoortig zal zijn (art. 1463). Niet zonder reden heeft men dan ook gemeend, dat de wet zich hier onnauwkeurig uitdrukt en dat onder „zaken" ook begrepen moeten worden de geldvorderingen, die indien de „zaak" of het „iets" niet wordt teruggegeven, daarvoor in de plaats treedt.

Sluiten