Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

eenige abstracte en algemeene princiepen zouden worden geformuleerd en dat de aanraking met het concrete zorgvuldig zou worden vermeden. De philosoof dient echter ook realist te zijn : hij moet zich bewust blijven van den tijd en de plaatsen, waarin hij leeft, en waar zijn practische princiepen door hun abstractie aan den tijd zijn ontheven, dient hij niet te vergeten, dat hun werkelijk-practische waarde des te geringer zal zijn, naarmate zij verder van het feitelijke afstaan, en naarmate dit feitelijke door opeenstapeling van omstandigheden van historie en actualiteit des te ingewikkelder is.

Ik zou mij dan ook niet verantwoord achten, wanneer ik mij ertoe beperkte, in algemeene trekken de verhouding te teekenen van nationalisme en katholicisme, of in abstracto het standpunt te bepalen, dat de Katholiek in zake nationalisme heeft in te nemen, zonder te denken aan de problemen, waar wij Katholieken in dezen tijd in de gemeenschap van het Nederlandsche volk voor geplaatst zijn, en aan de plichten die dientengevolge op ons rusten. Integendeel, ik zou wenschen deze inleiding zoo practisch mogelijk te doen zijn, zoodat zij u zeer bepaaldelijk de richting kan aanwijzen voor gedragingen, die zeker vroeg of laat van u zullen worden gevraagd.

Laat ik beginnen met een algemeene definitie. Onder nationalisme versta ik dan : het verhoogde besef van saamhoorigheid onder de leden van een volk, dat alle handelen in de volksgemeenschap doet beschouwen onder 't oogpunt van het nationale belang. Die verhooging kan uitgroeien tot overspanning. We krijgen dan chauvinisme, jingoisme, eenzijdige verheffing van het eigen ras met gevolgelijk den eisch van volstrekte

Sluiten