Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

wijst op de heterogene samenstelling van den gealliëerden linker vleugel, waar Belgen, Engelschen en Franschen niet tot de vereischte samenwerking kwamen; hij laakt ook de tekortkomingen van verschillende bevelhebbers, waardoor menige legereenheid voor bloedige verrassingen kwam te staan, zware verliezen leed en ontijdig het veld moest ruimen, „notre instrument de combat n'eut pas le rendement qu 011 était en droit d'en attendre i." In verband hiermede gaf Messimy, de minister van Oorlog, aan Joffre de ruimste bevoegdheden om wijzigingen in de commando's door te zetten; de toon zijner brieven in deze hachelijke periode roept de^heiinnering wakker aan het revolutionnaire Frankrijk van 1793 2.

Van de zijde der misprezen executanten, met name door generaal Lanrezac 3, is echter de oorzaak van de mislukking gezocht in de intrinsieke fouten van Plan XVII, dat van een verkeerde doctrine en van een foutieve veronderstelling

uitging.

De verkeerde doctrine kan men aldus samenvatten: verheerlijking van het offensief (tegenstanders spraken van „1'hystérie de 1'offensive"), miskenning van het defensief. In 1892 verschenen de Sept Études militaires van kapitein Gilbert, die men als den grondslag dezer niet nieuwe, maar vernieuwde en met talent verdedigde leer kan beschouwen4. Onder degenen, die zich met zekeren trots „la jeune armée

1 Maréchal Joffre, La Préparation de la Guerre et la Conduite des Opérations (Paris 1920) p. 40 e.v.; Maréchal Joffre, Mémoires I (Paris 1932) p. 302 e.v.

2 Messimy op 24 Augustus aan Joffre: „Je re^ois votre telegramme signalant des défaillances. Contre celles-ci, il n'y a pas d'autre peine que la mise a mort immédiate: les premiers frappés doivent etre les officiers coupables, s'il en est. La seule loi de la France, a 1'heure actuelle, est: vaincre ou mourir. Je vous renouvelle mon invitation formelle a porter aux fonctions les plus hautes des jeunes hommes énergiques décidés a vaincre a tout prix. Éliminez les vieillards, sans

pitié." . , -m •

s Général Lanrezac, Le Plan de Campagne francais et le premier Mois de la Guerre (nouv. éd. revue, annotée et complétée par des annexes.

Paris 1929). •

^ Cf. André Morizet, Le Plan 11. Étude sur 1'Incapacité de 1'État-Major

avant et pendant la Guerre (Paris 1919) p. 27.

Sluiten