Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Austerlitz bij Borodino als onderpand der overwinning begroet. Moltke was van den eenen kant niet hard genoeg van grondstof, van den anderen kant te weinig mysticus. Zijn inborst was te gevoelig om onbewogen te blijven bij teleurstelling of tegenslag, zijn verstand te nuchter om in het teeken van Constantijn of den sterrenhemel van Wallenstein te gelooven.

Schlieffen geloofde in zijn roeping; daarom kon hij de operatieve bedoelingen der krijgsbedrijven van den ouden Moltke vrij willekeurig naar zijn eigen inzichten interpreteeren en kon hij een krijgsplan maken zooals de geschiedenis nog nimmer had overgeleverd maar zooals ook alleen hij zelf zou hebben kunnen uitvoeren. Voor den veldtocht van 1800 ontstond er tusschen Napoléon en Moreau meeningsverschil over het te volgen plan; in dit verband zegt een historie-schrijver: „Uebrigens zeigte sich auch bald, dass zur Ausführung eines einfachen, wenn auch genialen Planes, eben auch das Genie des Urhebers nötig ist" L Hetzelfde kan men zeggen van

Schlieffens plan.

Ook bij de uitvoering van het gewijzigde plan vindt men herhaaldelijk deels reeds gesignaleerde tekortkomingen in Moltke's leiding, die waarschijnlijk minder uit bepaalde opvattingen dan uit de structuur van zijn karakter voortkwamen. Zeker, hij geloofde dat de oorzaak der successen van den ouden Moltke voor een deel lag in de vrijheid, die hij aan zijn legercommandanten liet; maar het is voor den jongen Moltke typeerend, dat hij eind Augustus nog geen verbindingsofficieren naar de verschillende A.O.Ks wil zenden, „da weder die Oberbefehlshaber noch die Chefs ein solches Mistrauen verdienten"2. Toch ware de zending van dergelijke spionnen (zooals ze bij de A.O.Ks genoemd werden) het eenige middel geweest om objectief critische berichten te krijgen; maar het streed met Moltke's louteren en open aard. Het bekende verschijnsel, dat vooral in de eerste ontmoetingen met den vijand de behaalde successen worden overschat, kreeg zoodoende geen correctief.

1 Napoleon als Feldherr von Graf Yorck v. Wartenburg dl I p. 155.

2 Weltkrieg I p. 605.

Sluiten