Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

„clair" appliquées a un récit de bataille sont, dans mon esprit, plutöt un blame qu'un éloge. Le narrateur fausse la vérité en introduisant de la logique, de la clarté, de la simplicité, dans 1'enchevêtrement obscur et embroussaillé des faits. II présente la suite des événements comme voulue. II semble que les actes successsifs se soient déroulés a un signal donné par le commandement, sans que le hasard ou les volontés individuelles des exécutants y aient eu une part quelconque": aldus omschrijft een ervaren militair schrijver i voor de krijgsgeschiedenis het gesignaleerde gevaar. Dat zij, die een rechte lijn trekken van de Instruction Générale No 2 naar den slag aan de Marne, voor de verleiding van dit gevaar zijn bezweken valt niet te ontkennen 2.

In zijn Mémoires zegt Joffre, dat zijn bedoeling op 25 Augustus was: „la constitution sur 1'aile extérieure allemande d'une masse susceptible d'envelopper a son tour cette aile marchante"3. In de instructie zelve is de gedachte van een flankaanval echter slechts zeer vaag uitgedrukt, „der ganze Plan hat etwas Unfertiges" oordeelt terecht Müller-Loebnitz 4. Een tweede plaats in Joffre's Mémoires wekt gerechten twijfel aan de doordachtheid van het plan; daar deelt hij namelijk aan Maunoury als zijn bedoeling mede, „qu'ultérieurement la reprise de 1'offensive commencerait par la 6e armée afin d'amorcer 1'enveloppement de 1'aile droite ennemie" (Instruction particuliere No 19) 5: maar de mogelijkheid van een omvatting, het nu noodzakelijk geworden verrassende karakter eener dergelijke beweging werd wel zeer dubieus, wanneer het omvattingsleger zelf het offensief zou inzetten — zooals ook later aan de Ourcq werd bewezen 6) —; alleen

1 Lt-Colonel Emile Mayer, Nos Chefs de 1914 (Paris 1930) p. 164.

2 Zulks blijkt thans ook uit de Mémoires van Joffre (I p. 349); hij

noteert op 30 Augustus: la situation m'amenait a abandonner

la manoeuvre sur 1'aile extérieure ennemie et a revenir a la conception d'un action offensive qui aurait pour objet de séparer cette aile du reste de la ligne de bataille ennemie."

s Ibid. I p. 310.

4 L.c. p. 12.

5 Mémoires I p. 324.

6 De slag aan de Ourcq, een gewichtig onderdeel van den slag aan de Marne, zal in het Ilde deel dezer studie worden beschreven.

Sluiten