Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

den loop der gebeurtenissen steeds openlijker aan het licht trad. Zoo aangenaam als de verhouding tusschen French en Joffre en later tusschen French en den soepelen Foch werd, zoo gespannen bleef zij tusschen French en Lanrezac. Beide aanvoerders waren van gelijken leeftijd, maar overigens bleken zij eikaars tegenbeeld in uiterlijk en mentaliteit. Elkanders taal verstonden zij niet of nauwelijks. French was eerst bij de marine geweest, ging daarna over naar het actieve leger, waar hij naam maakte bij de bevrijding van Khartoum (1885) en de verovering van Elandslaagte (1899), een der onbestreden Britsche successen in den Boerenoorlog; hij ontzet in 1900, na een stoute raid van 160 km, Kimberley en dwingt vervolgens generaal Cronjé bij Paardenberg tot capitulatie; in Engeland terug commandeert hij vijf jaren Aldershot, wordt inspecteurgeneraal van het leger (1907) en ten slotte chef van den generalen staf. French was veel meer een troepenofficier dan een stafofficier, meer een man van de practijk dan van de school. Hij behoorde eigenlijk tot de cavalerie, Lanrezac tot de infanterie. Deze, geboren op Guadeloupe, nam als luitenant deel aan den Loireveldtocht (1870-'71) en bleef daarna jaren verbonden, als docent, onder-directeur en directeur, aan de École de Guerre

Veilig mag men aannemen, dat bij Lanrezac de hoofdschuld ligt der vertroebelde verhouding. Toen French bij zijn bezoek in Lanrezacs hoofdkwartier met veel moeite de Fransche vraag had geformuleerd: „Est-ce que les Allemands vont traverser la Meuse a a Huy?" (de laatste moeilijke plaatsnaam klonk zoo ongeveer als „Hoy"), antwoordde Lanrezac, met een ongeduldig schouderophalen: „Dites au maréchal, qu'a mon avis les Allemands sont allés a la Meuse tout simplement pour y pêcher a la ligne". Een dergelijk antwoord werd natuurlijk niet letterlijk voor Sir John vertaald, maar deze begreep uit Lanrezacs houding en mimiek voldoende, dat de Fransche generaal hem niet bejegende met de courtoisie, waarop hij als maarschalk en vriend in den nood toch zeker aanspraak mocht maken. Het staat vast, dat Lanrezac,

1 Cf. Général Palat, Le Maréchal French ei le Général Lanrezac (in The Anglo-French Review van Nov. 1919).

Sluiten