Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

lottiger zijn dan in een sinds vijftig jaren eerste ontmoeting met een Europeeschen vijand tot den terugtocht gedwongen te worden: en dit zou, gezien de door hem in tegenstelling met andere deskundigen verwachte ver uithalende beweging des vijands, het noodzakelijk gevolg zijn van een verder dan Amiens naar voren geschoven concentratie. Daar echter de groote meerderheid der militaire deskundigen de concentratie ter hoogte van Maubeuge prefereerden, ook French, had Kitchener zich bij hun zienswijze, zij het met grooten tegenzin, neergelegd *. Maar nu was alles gebeurd zooals Kitchener had gevreesd: geen wonder dan ook, dat French hierin een reden te meer vond zich strict te houden aan zijn instructies en zelfs in die mate, dat later Kitcheners tusschenkomst noodig zou blijken om het Engelsche leger weer in de frontlinie te brengen.

De bespreking in St-Quentin bleef dus zonder resultaat en toen in den loop van den dag en den avond de gevolgen van Smith-Dorriens standhouden bij Le Cateau nader bekend waren geworden scheen op Frenchs medewerking voorloopig in het geheel niet meer te rekenen. Moest Joffre zijn plan alreeds laten varen?

De Fransche opperbevelhebber had intusschen uit St-Quentin de overtuiging meegenomen, dat French alleen nog tot loyale medewerking te bewegen zou zijn, wanneer hij zich effectief gesteund wist, links door een nieuw Fransch leger dat nog moest worden samengetrokken, rechts door Lanrezac. Voorloopig was de laatste alleen in staat door zijn optreden Sir Johns vertrouwen te herstellen. En Lanrezac van zijn kant

i Arthur p. 51. Lloyd George geeft in zijn mémoires een juist tegenovergestelde lezing. Wij bestreden op grond der getuigenissen van Arthur, Huguet, French en Wilson zijn uiteenzetting (in de Nieuwe Rotterdamsche Courant van 23 Mei 1933 Ocht.), waarop Lloyd George door zijn secretaresse de juistheid zijner lezing liet betoogen tibid. 4 Juni 1933 Ocht.). Hij blijkt echter te spreken over de War Louncü van 5 Aug., waarin de quaestie zeer in het algemeen besproken werd: „A lot of platitudes on the situation and strategy generally..... An historie meeting of men, mostly entirely ignorant of their subject . zegt Wilson (Callwell I p. 158-'9). Wij doelden uitdrukkelijk op de beslissende zitting van 12 Aug.

Sluiten