Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Klucks mededeeling: de tekst daarvan was na de vercijfering pas des nachts om 1.45 verzonden en Moltke's instemming met de plannen van zijn rechter vleugel had het hoofdkwartier reeds lang voor middernacht verlaten. In de begrijpelijke opwinding, welke door het veelbelovende perspectief der richtingsverandering bij A.O.K. I heerschte, zag men de uurdateering van Moltke's radiogram over het hoofd, zoodat men het opvatte als een volkomen instemming met de gemelde plannen. Feitelijk was dit ook het geval. De O.H.L. had des namiddags Bülows draadlooze uitnoodiging aan Kluck, „zur vollen Ausbeutung des Erfolges", opgevangen en ongetwijfeld sloeg daarop de instemming, welke Kluck als het antwoord op zijn eigen bericht opvatte. Zelfstandig dus en onder invloed van dezelfde omstandigheden blijken zoowel de rechter-vleugellegers als de O.H.L. tot het inzicht te zijn gekomen, dat een zwenking in nieuwe richting thans de zekerste weg is tot de overwinning. Dat de O.H.L. zich eenvoudig de wet heeft laten voorschrijven door haar rechter vleugel is een onjuiste veronderstelling2; haar Anweisungen van den 27sten hadden trouwens reeds op de eventualiteit gewezen, dat de ZWestelijke richting voor de Zuidelijke zou moeten plaats maken.

Vergelijkt men echter Bülows, door de O.H.L. goedgekeurde, voorstel aan Kluck met het plan van laatstgenoemde, dan blijkt wel, dat bij A.O.K. I het helderste inzicht aanwezig is in de oplossing der vraag: hoe kan doorslaand profijt worden getrokken uit het succes van het II. L., hoe kan de linker vleugel van 's vijands hoofdmacht, na de verstrooiing van het 6de en de uitschakeling van het Engelsche L., worden omvat? De door Bülow gevraagde scherpe zwenking van het I. L. op La Fère—Laon bracht twee bezwaren met zich mede voor Kluck; het eerste werd leeds gememoreerd: er was meer kans alsdan op Bülows leger te stooten dan op dat van Lanrezac; het tweede was de moei-

1 Weltkrieg III p. 140 n. en 192.

2 Zie ook Oberst a. D. von Mantey, Betrachtungen über die Verfolgung des französischen Heeres vom 28. August bis zur Mame (in Wissen und Wehr van 1928, p. 44).

Sluiten