Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

(rivier, diep kanaal, spoorlijn, deels moerassig weideland, terreingolvingen als coulissen achter elkaar) als geschapen was voor de verdediging 1. Slechts door de inwerking van de rechter huurlegers kon de Kronprinz verwachten ook zelf vooruit te komen. Hij wilde daartoe zijn rechter vleugel met het IV. L. laten samenwerken en, om dit met allen nadruk te kunnen doen, het weer onder zijn bevel gekomen V.L.C. op dien vleugel inzetten. Maar dit verbood de O.H.L. Nog rekende zij met de waarschijnlijkheid van een vijandelijken aanval tusschen Metz en Verdun en daarom gelastte zij het V. L.C. tot haar beschikking te houden bij Marville—Longuyon. Wel deed zij alles om de actie der huurlegers te stimuleeren; A.O.K. IV en III ontvingen des avonds de aanmaning: „Unaufhaltsames Vorwartsgehen der III. und IV. Armee im Verein mit V. Armee dringend geboten, da V. Armee schwer um Maasübergang kampft" 2.

Hoeveel beteekenis Moltke hechtte aan het resultaat van den strijd in het centrum blijkt uit een brief, door hem op 31 Augustus aan zijn vrouw geschreven. „Heute und morgen", zoo lezen wij daar, „kampfen die Armeen der Mitte, es wird ein Entscheidungskampf sein, von dessen Ausgang unendlich viel abhangt"3. Het is duidelijk, dat de O.H.L. niets minder verwacht dan een doorbraak van het Fransche centrum, een wegdringen van het 4de L. naar het O., waardoor de vijandelijke legermacht in tweeën gesplitst en gedesorganiseerd zou worden. Maar zoo ver kwam het niet.

De oorzaak dier mislukking was geen andere dan Hausens door de O.H.L. goedgekeurde richtingsverandering. Had hij, zonder zich te storen aan de hulproepen van zijn huurlegers, onverdroten in ZWestelijke directie doorgestooten, dan zou hij ipso facto zoowel aan het II. als aan het IV. L. den nuttigsten steun verleend hebben. Dan was inderdaad de splitsing der Fransche legermacht zoo goed als zeker bewerkstelligd. De taaie tegenstand van het 4de L. aan de Maas zou dan

1 Kronprinz Wilhelm, Meine Erinnerungen aus Deutschlands Helden-

kampf (Berlin 1923) p. 61.

3 Hausen p. 165.

8 Moltke p. 383.

Sluiten