Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

breiden: zoo ontstond het geweldige leger der z.g. K(itchener)Divisions, een praestatie, die later de bewondering oogstte van vriend en vijand1. Maar toen Kitchener met zijn plannen begon, geloofde nog niemand in zijn omgeving aan een langdurigen oorlog. Voor Grey b.v. was dit denkbeeld zoo phantastisch, dat hij later over Kitchener schreef: „He must have reached this conclusion about the duration of the war by some flash of instinct"2.

Kitcheners natuur neigde tot pessimisme3 en zeker is dit van invloed geweest op zijn prognose, op zijn uitwegen der kansen van beide oorlogvoerende partijen; maar dat alleen, of wat Grey „some flash of instinct" noemt, kan Kitcheners door de feiten bevestigde oordeel niet verklaren; op de eerste plaats staat zijn helder soldatenverstand.

Hij wist, hoe voortreffelijk het Duitsche leger op zijn taak was voorbereid en dat zijn generale staf in roemrijke tradities was opgegroeid; toen de slag aan de grenzen door Engelschen en Franschen verloren werd, begreep hij, dat, daar de Fransche natie onmiddellijk de groote meerderheid harer weerbare zonen onder de wapenen had geroepen, een tweede nederlaag den bondgenoot dermate zou verzwakken en demoraliseeren, dat de langdurige oorlog, dien hij, Kitchener, voorzag en waartoe hij zich op hope van een uiteindelijke overwinning voorbereidde, op het Westelijk front niet meer aan de orde zou komen.

In deze omstandigheden was het voor Kitchener een schokkende tijding, toen niet Sir John, maar generaal Robb, de inspecteur generaal der communicatielijnen in Frankrijk, hem berichtte, dat French besloten had om zijn terugtocht, Westelijk om Parijs heen gaande, voort te zetten tot ten Z. van de Seine4. Een uitvoerig bericht van Sir John d.d. 30 Augustus bevestigde deze mededeeling; hij gaf als motief voor zijn be-

1 Zie b.v. Der Deutsche Generalstab in Vorbereitung und Durchführung des Weltkrieges von H. v. Kuhl (Berlin 1920) p. 95.

2 Viscount Grey of Fallodon, Twenty-five Years, Vol. II (London 1925) p. 69.

3 Zie de karakteristiek van Kitchener bij Asquith p. 80 e.v.

4 Arthur p. 77.

Sluiten