Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

sluit te kennen, dat zijn vertrouwen in de Fransche legerleiding dagelijks meer geschokt was en zij z.i. kwalijk in staat kon worden geacht om de operatiën tot een goed eind te brengen. „I feel very seriously the absolute necessity for retaining in my hands complete independence of action and power to retire towards my base should circumstances render it necessary."

Kitchener begreep onmiddellijk, dat hier oneindig veel meer dan een onaangenaam intermezzo dreigde; voor hem maakte Frenchs besluit de overwinning dubieus. Ook in Frankrijk was ernstige onrust ontstaan over de hardnekkigheid, waarmede het Engelsche leger zijn achterwaartschen voorsprong op de huurlegers handhaafde. Joffre had zijn ontstemming daarover kenbaar gemaakt aan Poincaré en deze had de bemiddeling ingeroepen van den Engelschen gezant in Parijs, Sir Francis Bertie1.

Nadat Kitchener het alarmeerende nieuws van Robb en den Engelschen opperbevelhebber had ontvangen, telegrapheerde hij naar den laatste, om nadere inlichtingen te verkrijgen, en verzocht hij Asquith onverwijld den Ministerraad bijeen te ■roepen. Deze sluit zich ten volle bij Kitcheners zienswijze aan, dat, zonder de zelfstandigheid van het Engelsche Expeditieleger aan te tasten, men niettemin van French mag verlangen, dat hij zich houdt aan de op de eerste plaats in zijn Instructie vastgestelde taak: samen te werken met het Fransche leger tegen den gemeenschappelijken vijand. Daarin schoot French thans tekort; „his determination to retire beyond the Seine would mean that for at least a week to come he would be of no effective use to the French in withstanding the further German advance" oordeelt Asquith 2.

Het antwoord van French op Kitcheners verzoek om uitvoeriger informaties arriveerde den 31sten tegen middernacht in het War Office; van daar werd het, stuk voor stuk, naar mate de ontcijfering vorderde, den minister naar zijn huis getelephoneerd. French verklaarde zich bereid om, zoo lang de Franschen niet verder teruggingen, stand te houden ter

1 Poincaré p. 221.

2 Asquith p. 30.

Sluiten