Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

inférieure de ces bouches a feu." En verder: „Celui des deux adversaires qui dispose de la plus puissante artillerie de fort calibre et a longue portée, est maitre d'interdire ou de s'ouvrir le passage. Or précisément, cette condition de succès était remplie par les Allemands au moins de septembre 1914" i. En ten slotte deze tactische opmerking: „Quand on veut être a même de prendre 1'offensive avec une armée réunie derrière un cours d'eau, il est de règle de se ménager de vastes et profondes têtes de ponts. II faut être maitre, et a trés grande distance, du terrain en avant des points de passage, sur la rive oü 1'on veut déboucher: c'est la une condition sine qua non. Or, il n'est question d'aucune organisation de cette nature dans les instructions du commandant en chef; il n'aurait certainement pas manqué d'en faire mention, s'il avait eu 1'intention d'y avoir recours, car le temps pressait, 1'armée devant être sur la Seine le 6 septembre au plus tard. Toute la cavalerie elle-même, pourtant indispensable a la conservation du contact, devait repasser en arrière du fleuve."

Bonnal en Gallieni stemmen met deze critiek in: eenmaal achter Seine en Aaube gekomen, had Joffre niet meer kunnen déboucheeren 2. Gallieni wijst ook nog op andere bedenkelijks kanten van Joffre's instructies 3. Z.i. lag in de snelheid van 'svijands oprukken een groot gevaar voor de uitvoerbaarheid der gelaste bewegingen; Parijs werd losgelaten; de cavalerie kwam op een plaats, waar zij geenerlei gevaar voor de vijandelijke communicaties kon opleveren; de rechter in plaats van de linker vleugel van het bewegende front werd versterkt; iedere mogelijkheid tot een spoedig offensief werd uitgesloten, enz. Wat Gallieni hier zegt van Parijs geldt evenzeer van Verdun; blijkens de instructie aan Sarrail, die op 30 Augustus het commando over het 3de L. van Ruffey had overgenomen, zou ook deze vesting aan haar eigen kracht worden overgelaten.

Door dit alles wint onze interpretatie van Joffre's bedoe-

1 Dat de Duitsche zware artillerie in alle opzichten superieur was aan de Fransche blijkt o.a. bij Kabisch p. 301.

2 Le Gros p. 63-64.

3 Mémoires p. 76 e.v., 95 e.v.

Sluiten