Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

begrepen had i. Murray had beloofd, dat het Engelsche hoofdkwartier zich onmiddellijk na Frenchs terugkeer in telephonische verbinding zou stellen met Parijs.

De onzekerheid der Engelschen is overigens, ook afgezien van Sir Johns afwezigheid, begrijpelijk. Zij moeten wel den indruk hebben gekregen, dat zich naast Joffre een tweede Fransche generaal de allures van opperbevelhebber aanmatigde! En het uiterlijk van Gallieni was allerminst geschikt, om den correcten Engelschen officieren veel vertrouwen in te boezemen; hij had in zijn voorkomen niets militairs, was slordig gekleed, droeg een lorgnet, een ongesoigneer-

den knevel, zwarte knoopschoenen met bruine beenkappen

er waren Britsche officieren, die zich geneerden om in gezelschap van een dergelijke blijspelfiguur gezien te worden2; in zulke omstandigheden was het moeilijk, oog te hebben voor Gallieni's militair genie. Maar de voornaamste hinderpaal om tot overeenstemming te komen vormden Joffre's brief en telegram; dat was het laatste wat men in Melun wist van de bedoelingen der Fransche legerleiding, die van geen spoedig offensief had gerept, maar slechts een troepenverplaatsing had gelast, waarin Gallieni nu eigenmachtig een ingrijpende verandering wilde aanbrengen — had deze niet verwacht, dat Joffre zoo snel zijn besluit ook aan de Engelschen zou laten weten?

Bijster duidelijk had overigens Joffre in zijn brief de plaats der Engelschen niet aangegeven, wanneer het tot een gecombineerde actie van French en Maunoury moest komen. „Votre gauche appuyée a la Marne" stond daar en vervolgens: „la garnison mobile de la capitale se portera a 1'attaque par la rive gauche de la Marne". En daarnaast sprak dezelfde brief ook nog van een vasthouden van het oorspronkelijk plan! 3.

1 Gallieni, Mémoires p. 114.

2 Liddell Hart p. 119.

3 Cf. Huguet p. 111: „Ces instructions étaient non seulement confuses, mais contradictoires. En rnêrne temps qu'elles affirmaient 1'intention de poursuivre le plan primitif, c'est-a-dire la retraite derrière la Seine, elles proposaient a 1'armée anglaise de s'établir entre Marne et Seine,

Sluiten