Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

le 6 au matin. II faut qu'elle borde 1'Ourcq demain 5 septembre. Si non, les Anglais ne marcheront pas.

2° Mon armée peut se battre le 6, mais n'est pas dans une situation brillante; il ne faut faire nul fond sur les trois divisions de réserve. En outre, il serait bon que le détachement Foch participe a 1'action d'une fagon énergique, direction Montmort" 1.

Vol goede verwachtingen keerde Wilson met dit plan naar Melun terug. Daar heeft intusschen Murray besloten het Engelsche leger eenigszins terug te nemen. Huguet rapporteert 18.30 aan Joffre: „Maréchal non encore rentré, mais dès maintenant ordres donnés pour armée anglaise occuper demain ligne Ormeaux—Tournan—Ozoir" 2. Murray kon voor zijn besluit goede gronden geven: het gevaar dat door het opdringen der vijandelijke colonnes voor zijn rechter vleugel dreigde, benevens de noodzakelijkheid om plaats te maken voor de actie van het 6de L. ten Z. der Marne. Hij hield zich in dezen eenvoudig aan de instructies van Joffre; die garandeerden bovendien het minste risico.

Toen French in Melun terugkwam keurde hij de orders van Murray goed; des nachts nog moest het Engelsche leger opbreken om op de nieuwe linie te komen. Aan Joffre, Gallieni en Maunoury liet hij door Huguet berichten: „Décision du maréchal. Accepte propositions retraite au sud de la Marne les 5 et 6. Préfère, en raison des changements continuels dans la situation, 1'étudier a nouveau a ce moment avant de se décider sur opérations ultérieures"3.

Dit telegram kwam pas laat in den nacht bij de geadresseerden aan, nadat tusschen Parijs en Bar-sur-Aube reeds de beslissende besprekingen gevoerd waren. In beide hoofdkwartieren, van Gallieni en van Joffre, was de spanning tegen den avond tot haar hoogtepunt gekomen. Verschillende be-

1 Arm. frariQ. I, 2 Ann. No 2398, 2399.

2 Ibid. Ann. No 2342.

3 Ibid. Ann No 2343. Terecht zegt Kuhl, Marnefeldzug p. 170: „Grosser Unternehmungsgeist war dem englischen Führer nicht zu eigen." Men kan zelfs betwijfelen of French de situatie ook maar eenigszins overzag, wanneer men zelfs in zijn 191b op p. 107 leest, dat volgens het plan van Gallieni het 6de L. op 6 Sept. tusschen Lagny en Meaux zou „recross the Marne" om aan den Ourcq te komen!

Sluiten