Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Reims ist von unsern Truppen besetzt, die französische Regierung hat ihren Sitz nach Bordeaux verlegt, unsere Kavalleriespitzen stehen 50 Kilometer vor Paris!" Maar Moltke is neerslachtig en al bevestigt hij de juistheid van 's Keizers uitlating, hij wijst minister Helfferich daarnaast op de geringe strategische beteekenis der uiterlijke successen: „Wir wollen uns nichts vormachen. Wir haben Erfolge gehabt, aber wir haben noch nicht gesiegt. Sieg heisst Vernichtung der Widerstandskraft des Feindes. Wenn sich Millionenheere gegenüberstehen, dann hat der Sieger Gefangene. Wo sind unsere Gefangenen? Einige zwanzigtausend in der Lothringer Schlacht, da noch zehntausend und dort vielleicht noch zwanzigtausend. Auch die verhaltnismassig geringe Zahl der erbeuteten Geschütze zeigt mir, dass die Franzosen sich planmassig und in Ordnung zurückgezogen heben. Das Schwerste steht uns noch bevor!" i

Moltke was zwaartillend, maar hij beoordeelde den toestand toch volkomen juist. Het moeilijkste moest nog komen. Gezien het beeld, dat hij op 4 September van de eigen troepen en van den vijand gekregen had, kon Moltke er niet langer aan denken de omvatting van 's vijands linker vleugel als leidende gedachte voor de operaties vast te houden: daarvoor was het gevaar voor de eigen flank beoosten Parijs veel te urgent geworden. De Duitsche rechter vleugel diende een defensief front te vormen naar het W., tegen Parijs. Blijkbaar had de vijand tegenover het I. en II. L. het zwaarst geleden, zoodat hij deze verandering van front nauwelijks moeilijkheden in den weg zou leggen. De mogelijkheid om een beslissing te forceeren bleef niettemin elders bestaan. De Franschen verzwakten hun front in het centrum en in Lotharingen; het reeds gunstig vorderende offensief van het IV. en V. L. kon tusschen Aube en Maas het vijandelijke front doorbreken en zoo krachtigen steun verleenen aan het gelijktijdige offensief van het VI. L. tegen het vesting front.

Op grond dezer overwegingen zond de O.H.L. tegen 18.30 de volgende order aan het I., II. en III. L.: „I. und II. Armee

1 Karl Helfferich, Der Weltkrieg, II. Teil: Vom Kriegsausbruch bis zum uneingeschrankten U-Bootkrieg (Berlin 1919) p. 17 e.v.

Sluiten