Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

A posteriori beoordeeld, d.w.z. met de kennis van Joffre's a.s. offensief waarvan de O.H.L. in de verste verte geen vermoeden had, leenen de nieuwe orders zich tot de scherpste critiek, zooals deze met name door generaal v. Fran^ois is geformuleerd1: „eine Bankrotterklarung des Feldzugsplans,

ein respektvolles Verbeugen vor Paris und Verdun; der

Befehl trug den Stempel der Unausführbarkeit." Want het I. L. stond al eenige dagmarschen verder dan waar het moest „verbleiben"; het II. L. zou een zwenking van 90 graden moeten uitvoeren, waarbij zijn linker vleugel ongedekt was tegen den aanval van Franchet en Foch; het III. L. was te zwak en zou, op beide flanken ontbloot, een gemakkelijke prooi worden van een vijandelijk offensief; de actie van het IV. en V. L. werd steeds belemmerd door Verdun; het VI. en VII. L. bleven vastgelegd in een onderneming met uiterst dubieuze kansen op succes. Wat dezelfde militaire criticus als de juiste oplossing in de gegeven moeilijkheden beschouwt blijkt uit een ander verwijt, dat hij Moltke's instructie maakt, n.1. te zijn „ein Verzicht auf ein zwar kühnes, aber nicht hoffnungsloses Draufgehen auf den Feind östlich von Paris vorbei." v. Fran^ois, die als commandant van het I. L.C. een belangrijk aandeel had in de door Hindenburg tegen de Russen behaalde successen, begaat hier de fout geen rekening te houden met het psychische verschil tusschen Duitschlands Oostelijke en Westelijke tegenstanders en tusschen de Franschen van 1870 en 1914; te merkwaardiger klinkt zijn verwijt, wanneer men weet, dat juist door Klucks overmoedig negeeren van Parijs de Fransche legerleiding een reeds opgegeven initiatief onverhoopt kon herwinnen.

Niettemin blijft een groot gedeelte van v. Fran$ois' critiek steekhoudend. Het nieuwe plan verried duidelijk, dat men zich in een impasse bevond en maakte sterk den indruk van een „Verlegenheitsmanöver" 2. Op drie punten waren groote

1 Marneschlacht und Tannenberg (Rerlin 1920) p. 71 e.v.

2 Kuhl, Marnefeldzug p. 135. Een andere oplossing geeft o.a. Foerster p. 47-48: een korstondige stilstand der operaties om reserves vrij te maken en daarna met den zeer versterkten rechter vleugel Schlieffens gedachte uit te voeren.

Sluiten