Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Futurum en modale functies, in Et. zónder hww. en in

Yb. mét hww.

§ 12. 1°. Futurum-vormen in Vb. beantwoorden in 7 gevallen aan een praesens in Et.; het zijn op één uitzondering na hoofdzinnen in de directe rede1). Voorbeelden:

Rt. 171 Hi wert so crachtich in corten dagen, // Hi onterachtiget minen magen. (Een bijzin naar de functie, een hoofdzin naar den vorm.) Yb. 25.31 want ic wetet wel voerwair dat hijt myn vrienden ontweldigen sel —

Rt. 309 Is geve u broot ende wijn." Vb. 61.3 ende ick sal u herberghe geven ende dairtoe broot ende wijn." — Rt. 713 So gevic u, bi mire wet, // Te hant die roche up die Geronde. Yb. 65.10 ic sal u de roetse inden Gronde geven — enz.

Éénmaal wordt een verhalend imperfectum in Vb. omgewerkt tot een futurum in de directe rede:

Rt. 1861 Karei betrendem sine leen // Ende gaf hem borge ende steen. Vb. 200.28 ic sal u begaven van steden ende sloten.

Een futurum in plaats van een praes. conj., in een bijzin, vinden we in:

Rt. 174 Hi wille, dat ic hem spanne crone. Vb. 25.32 Ende nu willen si begeren, dat ic hem cronen sal —

In een voorwaardelijk zinsverband constateeren we in Et. den vorm van het perfectum, in Vb. het futurum; eveneens in een voorwaardelijk verband heeft Et. den conjunctief van het imperfectum, Vb. daarentegen het futurum in een positief zinsverband:

Rt. 456 Si dat sake dat gijs oec niet // Ne doet, u es evele gesciet. Vb. 62.19 ende iet dat gi des niet en doet soe sal u verdriet naken:

Rt. 618 Want ic souder up doen werken // .1. huus van al suiker sterken, // Datic Kaerl ende sine mage // Van .i. baste niet ontsage. Vb. 64.14 ic sal daer een casteel op doen maken, dat ic coninc Karei nyet een mi te ontsien en sel."

2°. Modaliteitsfuncties worden in Vb. uitgedrukt met behulp van den verleden tijd van „sullen"; Et. gebruikt in een hoofdzin den conjunctief van het imperfectum:

*) Evenzoo: P. 33 Ghi ebbets lachter ende toren ende scande. Vb. 36.9 men sal u seggen lachter ende blaemt.

Sluiten