Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

§ 28. Infinitief-constructies.

Deze worden bijna altijd voorafgegaan door „om te" of „te". In Et. komt één finale infinitief-constructie voor zonder voorafgaand verbindingswoord: 746 Entie goede meesters waren // Camen ter roche, sonder sparen, // Vesten dat huus op die Geronde. (Een correspondeerende zin in Yb. ontbreekt). Een infinitief staat met „varen" in een vaste verbinding en is dus feitelijk geen afgescheiden zin. Toch is finale functie hier mogelijk. Hiervan vond ik in Rt. één voorbeeld, dat in Yb. als verouderde uitdrukking is vervangen:

Kt. 915 Ende aldus sulsi varen // Beverepaer besitten te waren. Vb. 148.7 Met desen woerden reden si ende beleiden dat doester Beurepaer sterckelijc. —

Correspondeer end met een finalen bijzin in Vb. heeft Et. in vs. 116 een infinitief, die echter geen „afgescheiden" beknopten zin vormt. Deze infinitief kan finaal zijn, maar ook de functie van een substantief hebben:

Rt. 116 Doe gaf si drinken up die stede // Gonen ridders altemaJe // Ute gonre goutscale. Vb. 25.4 Dair gaf si Roelant den seale ende dair na die ander drie heren dat si drincken souden. —

Infinitief-constructies voorafgegaan door „om te" komen

uitsluitend in Yb. voor; ze hebben finale functie en bevatten

alle een object. Op de beide eerste voorbeelden na zijn het verklarende toevoegingen in Vb.:

Vb. 60.11 Die coninek ghine selve met sijn baroenen om de ridders te sien. Rt. 290 Yewe die coninc streec te dale, // Hem behages harde wale, // Dat hi de rudders comen saeh. — Vb. 61.16 Als dit gedaen was gereide hem die coninck om te stride te treeken. Rt. 347 Die Yewen sullen helpen striden //Si gereedden hem ter vaert, — Vb. 61.17 Ende hadde groot volc vergadert bi hem om te wreecken dat hem die coninc Saforette misdaen hadde (een uitbreiding van Vb.). — Vb. 61.25 ende dede castelen ende sloten maken daert hem geliefde om dat lant te houden. Rt. 372 Doe dede Yewe, die coninc milde // Castele maken, waer hi wilde. — Vb. 62.4 de hem den brief sende ende om een antwoirt weder om te hebben. Rt. 415 So doet lesen desen brief. —

Een verbinding met „te inf." is zeldzaam en tot Et. beperkt, eenmaal met finale functie en eenmaal met subjectsfunctie:

4

Sluiten