Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

§ 59. Zinnen met combinaties van het voegwoord „dat".

Ben „alsdat - zin", met graadaanduidende functie vinden we een enkele maal in beide teksten (Et. 695, Yb. 62.34); verbonden met een substantief van den hoofdzin komt een zin met „als dat" voor in Vb.:

26.6 Yoerwaer heren, so sijn de eden verloren de gi swoirt doen ic u eerstwerf besliep, alsdat gi doden soudet alle die kinder die ghi bi mi wont — (een uitbreiding in Yb.).

„So dat-zinnen", met consecutieve functie, komen uitsluitend in Et. voor; Vb. gebruikt in die gevallen een „dat-zin" of een verzwaarden vorm met „also dat".

Rt 689 Den hals slouch hi hem ontween, // So dat hi doot met allen II Vor sine voete quam gevallen. Yb. 65.3 ende sloech Anceel met een vuyst in zijn hals dat hij ter aerden storte ende doot bleef:

Rt. 938 Hi wildem geven gevaen, // So dat men hem in corter stonde // Die tonge snede uten monde — (een corresp. zin ontbreekt in Vb.).

Rt. 764 Alle die dit vernamen, // Wijf ende man ter roche quamen, II So dat Renout, die helt nameconde, // Vergaderde in corter stonde enz. _ In Vb.: „also dat," vgl. § 57).

Behalve deze verzwaringen van „dat" komen nog enkele andere voor, waarvan we telkens slechts één voorbeeld aantreffen. Zoo leidt in Et. „dor dat" een causalen zin in (694), „nochtan dat" een concessieven (131 vlgg.) en „war dat

een localen zin (901 vlg.).

In Vb vinden we temporale zinnen met „tot dat (00.4), „nadat" (23.25), „metdat» (148.31) en „t eer st dat» (24.15). In Vb. büjkt het aantal combinaties grooter te zijn dan m Et.

(vgl. ook „also dat, § 57).

Terwijl de „dat-zinnen" op enkele uitzonderingen na, bij de subjectszinnen, steeds op den hoofdzin volgen, gaan de zinnen met „dor dat", „met-dat" en „teerst dat" aan den regeerenden

zin vooraf.

De Zinnen met „als".

§ 60. Et. bevat 19 „als-zinnen", waarvan 14 met temporale functie; Vb echter 43, waarvan 42 met temporale functie. Het groote aantal temporale „als-zinnen" is typeerend voor het Volksboek voor den vertellenden prozastijl. In zeer veel gevallen volstaat

Sluiten