Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Et. met het bijwoord „doe" als aanloop van een enkelvoudigen hoofdzin 1). Terwijl Yb. op 43 zinnen slechts één niet-temporalen zin bevat, heeft Et. op 19 daarentegen 5, d. w. z. bijna 25 %.

De uitzondering in Yb. is een zin, waarvan de temporaal futurische functie zeer dicht de conditionale nadert:

Vb. 147.7 ende als hi hem hadde soude hij hem hangen aen een boem. — Rt. 869 Constine vinden in enich lant, // Hi soudene hangen doen tehant."

Et. bevat twee ,,als-zinnen" met vergelijkende en eveneens twee met beperkende functie, terwijl één zin verzwakt is tot een „stoplap" 2). In Vb. komen geen correspondeerende zinnen voor.

Rt. 518 Dat ghire dan sult winnen an, // Als dede van Lacviden Jan. — (Vb. heeft hier een bijw. bep. met „als": als dander). — verder: 395.

Rt. 296 Ende groeten alsi best mochten. — verder: 565 vlgg.

Rt. 708 Doe riep Yewe Renout zaen, // Alsic u mach doen verstaen, // Ende sprac: —•

Bij detemporalezinnen vinden we maar weinig gevallen, waar de „als-zin" op den regeerenden zin volgt. In Et. komt dit één keer voor bij een „als-zin" met een futurisch Yf., een uitzondering. Vb. bevat vier zinnen, die op den hoofdzin volgen, waarvan er drie toegevoegde uitbreidingen zijn en de vierde beantwoordt aan een bijzin in Et., ingeleid door „doe":

Rt. 973 Des suldi u, bi onsen heere! // Hierna scamen harde sere, // Als men u verwiten sal, // Waer gi comt overal."

Vb. 25.31 want ic wetet wel voerwair dat hijt myn vrienden ontweldigen sal als ic doot ben — verder: 62.22 vlg., 148.29 vlg.

Vb. 24.28 so dat hi diowil bleec wort als hi sijn vianden so voer hem sach staen: — Rt. 83 Doe Aymijn sine viande // Vor hem sach in sinen lande, // Doe wert hi bleec ende vale,

Voorafgaande aan den regeerenden zin vinden we in Et. dus 13 zinnen, in Vb. 38. In deze zinnen staat het Vf. meestal in het imperfectum, n.1. in Et. 10 en in Vb. 29 maal (resp. 77 % en 76 %). De overige zinnen vertoonen een omschreven vorm

x) vgl. Uitbreidingen in het Volksboek, § 3.

2) P. bevat één „als-zin", die zijn vergelijkende functie verloren heeft, een „formule" geworden is: P. 21 Ende sloechene, als ghi nu ghet horen. (een corresp. zin ontbreekt in Vb.).

Sluiten