Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

3. Coördinatie van gebiedende zinnen en bijzinnen komt zelden voor.

4. Zinsverbinding door „want" is in den „redeneerenden" volksboekstijl een frequent verschijnsel, in Et. zeldzaam.

5. Zinsverbinding door „maer" komt in beide teksten weinig voor; de functie van ,,maer" is vaker beperkend dan tegenstellend.

XII.

ZINSVERBINDING ZONDER VERBINDINGSWOORDEN.

Dook „Parenthesis".

§ 71. Parenthesis, d. w. z. onderbreking door een lossen, niet ingeleiden zin of uitroep komt in Rt. tamelijk veelvuldig voor, in totaal 26 maal. In Yb. daarentegen, met zijn rustigen betoogenden verhaaltrant vinden we een dergelijke onderbreking slechts éénmaal, en wel in een plechtige, hartstochtelijke verklaring: Yb. 147.12 ic seg u here coninc, bij God almachtich, dat hem Maeldegijs sijn oem secours brochte wt dat casteel van Montalbaen. Bovendien trof ik in Yb. nog een merkwaardigen zin aan, die ook aan parenthesis doet denken, een treffend staaltje van epische plastiek: 60.2 ende bonden thoeft van Saforette en een staec • ende stakent om hoge boven haer bannieren ende de croen was dair boven op gebonden ende reden totdat si quamen voer Yewijns burch. — Als een opvallend omvangrijk parenthetisch zinsverband kunnen we beschouwen Rt. 928 vlgg., dat in Vb. door een relatieven bijzin vervangen is:

Et. 923 Ontboet Yewe vele houde // Sinen swagelinc Renoude // Bi .i. bode sonder blame, // Dat hi hem te hulpen quame // Jegen Roelant, den coenen degen: // Beverepaer haddi belegen, // Ende die .XII. genoete van Vrankrike, // Si hadden gesworen gemenelike, // Dat sim emmer souden vangen // Ende bi siere kelen hangen, // Ende bat hem dies omoedelike — Yb. 148.11 of hi comen woude hem te hulpe tegen Roelant, die hem in Beurepaer strengelic belegen had met de xij ghenoten ende had gesworen dat hi hem vanghen soude enz.

Een ander merkwaardig geval biedt Rt. 515 vlgg., waar de onderbreking een logischen zinsbouw verhindert. De „onderbrekende" parenthetische zin — een epische formule — wordt

8

Sluiten