Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

meld 1). Blijkens zijn instructie als Europeesch hoofd van de Javanen van 1 December 1665 2), stonden de Balineezen en Boetonners eveneens onder hem. Ook Speelman had, reeds vóór hij Gouverneur-Generaal werd, de onmiddellijke ,,sorge en toesight" over de Baliërs, en wel volgens de resolutie van 13 October 1680 „van outs". Na diens dood werden de Makassaren en Boegineezen, evenals de andere Inlandsche natiën onder den Kolonel der burgerij geplaatst, terwijl de „Javanen onder opsight van den Gouverneur-Generaal (bleven) continueren" 3). De verschillende kampongs omvatten echter niet alle Inlanders, tot één natie behoorende, daar soms lieden van anderen landaard in een kampong woonden, waar zij strikt genomen niet thuis behoorden. Zelfs zien wij wel eens als hoofd van een kampong een Inlander van anderen landaard optreden 4). In 1707 werd bepaald dat de Kapitein der Maleiers, „als zijnde d' oudste, rang zal hebben boven alle de jongere capitains, schoon Europeezen zijnde" 5), zoodat de rangbepaling terecht volgens anciënniteit werd geregeld, met terzijdestelling van het verschil in landaard, iets wat wij in den Compagniestijd toch allerminst zouden verwachten.

a. Javanen 6).

Was in 1635 een hoofd over de Bataviasche Javanen aangesteld, in 1636 namen zij reeds deel aan den jaarlijkschen optrek van den landweer. In 1644 had een samenzwering plaats van den Kapitein der Javanen. Hij was een Christen-Ternataan, en kon dus volgens Dr. de Haan moeilijk de leider zijn geweest van een Javanenbeweging 7), maar daar soms als hoofd van een natie, een niet tot die natie behoorend Inlander optrad

1) Priangan I, (Personalia), pag. 238 e.v.

2) Plakaatboek II, pag. 406.

3) Priangan III, pag. 394 e.v.

4) Zoo was er in 1800 een Javaan hoofd van een Boegineesche kampong. (Oud-Batavia § 877, pag. 475.).

5) Realia III, pag. 117.

6) Vgl. pag. 15.

7) Oud-Batavia § 879, pag. 476.

Sluiten