Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Een cultuurperiode is een periode, waarin men zou kunnen spreken van een technisch geestelijke normalisatie. In cultuurperioden is het leven op alle mogelijke wijze gebonden aan groote normen.

De gebouwensoorten groeien in cultuurperioden uit tot vaste typen. Huis, kerk en verdedigingswerk vertoont over groote uitgestrektheden dezelfde hoofdvormen, dezelfde onderdeelen en daarbij dezelfde sfeer. Ook de algemeen aanvaarde geestelijke waarden komen in leven en werken tot uitdrukking. Door deze normen worden zwakkeren gebracht op een hoger plan, sterkeren geremd, waar zij zich in een te ver doorgevoerde cultus van het persoonlijke zouden verliezen. Een godsdienstige idee heerscht, waaruit alle standen hun lot aanvaarden, zooals de paria's in Indië eeuwenlang hun lot hebben aanvaard als door God gewild, vanuit een bovenmaatschappelijke noodzaak. In cultuurperioden is de religie bindende macht, die de tegenstellingen verzacht. In cultuurlooze perioden is de godsdienst splitsende macht, die de maatschappelijke en geestelijke tegenstellingen verscherpt vanuit haar eigen innerlijke tegenstellingen. Alleen in die landen, waar de kerken er in slagen zoo ver mogelijk boven het maatschappelijk strijdgewoel te blijven, behoudt de godsdienst nog het meest haar bindende macht en blijven zijn waarden, ook waar zij voortleven in een overwonnen aspect, als een zachte schijn het leven vermooien. De Scandinavische landen bijv. zijn hiervan het bewijs. Het is geen wonder, dat het juist die landen zijn, die het eerst de innerlijke waarde van cultuur hebben ingezien en door opvoeding op allerlei wijze belangstelling voor oude en nieuwe volkscultuur hebben weten te wekken, toen de overige Europeesche landen daar nog niet aan dachten. Wat ons land betreft, denkt men daar nog niet aan. Op 't gebied der cultuur in den dieperen zin van 't woord en niet opgevat als „mooimakerij op intellectualistischen grondslag" valt in ons land een zeer grooten achterstand te constateeren. Is men in de Scandinavische landen reeds zestig jaar geleden begonnen met het verzamelen van volkskunst uit 'n historisch oogpunt en ook om als voorbeeld te dienen voor een vernieuwing, zoo vindt men in ons land alleen de kleine verzamelingen, door particulieren met beperkte middelen bijeengebracht en uiteraard zeer onvolledig.

Nu is het mogelijk vanuit een „cultureel" standpunt den

Sluiten