Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

echte bouwkunstige kwaliteiten en het Leidscheplein in Amsterdam zou zijn schepping niet kunnen missen.

Het driemanschap Berlage, De Bazel en Kromhout heeft in zijn gezamenlijke werken bijna alle zijden der bouwkunst opnieuw recht laten wedervaren.

Berlage als bouwer, De Bazel als verfijnd profilist, Kromhout met zijn warmbloedigen, decoratieven inslag hebben in eerste instantie alles gebracht wat jongeren noodig hadden. Ook de jongere van nu, die zich vanuit een gezond bouwkunstig instinct in hun werk zou verdiepen, zou door de studie van deze drie tot een zeer waardevol inzicht in bouwkunst kunnen geraken. Vanuit een juist begrip van De Bazel, zou hij het ongeslepene van Berlage kunnen verstaan, vanuit de bloedwarme decoratieve vormentaal van den Kromhout de „bleekheid", de iets te geforceerde beheersching van De Bazel.

Helaas een reactie kwam echter op, die zijn symbolische vertolking vindt in het Scheepvaarthuis. Gericht tegen „de al te groote verstandelijkheid" van Berlage, ontplooit het Scheepvaarthuis een bijna tropische vormenpracht, waarbij vergeleken het Americain Hotel strak en zeer zakelijk wordt. Werkt Berlage van binnen naar buiten, het driemanschap v. d. Meij, Kramer, De Klerk werkt van buiten naar binnen, 't Bouwen is voor hen geworden: schilderen met bouwmaterialen. Zij blijken zeer knappe schilders met een buitengewoon kleurgevoel en gevoel ook voor de locale kleur van Amsterdam. Maar bouwen is toch wat anders. Ach, wat blijven zij ondanks hun moeite, ver beneden de Beurs en zijn schepper. En hoe noodlottig is hun invloed. Tal van jongeren en talentloozen, ternauwernood door Berlage tot een begin van inzicht gebracht, slaan opnieuw op hol. Het goedkoope succes lokt. De staande steen en de ingewikkelde metselverbanden doen hun intrede in Nederland en bedreigen de schoonheid van stad en land. De Dudok van Hilversums raadhuis bouwt in Scheepvaarthuisstijl een gebouw voor t Leidsche Dagblad; van zijn latere strakheid is nog geen spoor.

Kramer bouwt het gebouw voor den Bond van Minder Marinepersoneel in Den Helder. Tegenover de vergeestelijke romantiek van Berlage's gebouw van den Diamantbewerkersbond, stelt hij een picturaal decoratieve romantiek.

De groep v. d. Meij, Kramer, De Klerk bouwt illustraties bij sprookjes. Deze manier van bouwen wordt samengevat onder den naam Amsterdamsche school. De Klerk bleek de grootste

Sluiten