Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

elementen ongelijk worden aan wat zij waren, op twee verschillende manieren; in de eerste plaats ligt zij eraan ten grondslag, maar in de tweede plaats is zij toch in wezen een van deze wel te onderscheiden verschijnsel; deze laatste, de dynamische, maatschappij kan weliswaar haar wetten eerst formuleeren nadat die der statische maatschappij in onberispelijken vorm zullen zijn gegoten en met dezer behulp, maar hare wetten zullen anders luiden. Deze gedachte gaat dieper dan het „ceteris paribus".

De vorm, dien zij zich koos, bracht naar orde van rede mee, dat het werkterrein der economie tot het veld der economische statica moet blijven beperkt totdat dit in voldoende mate in kaart zal zijn gebracht om voor een economische dynamica als veld van uitgang te kunnen dienen.

De nieuwe onderscheiding bracht nog iets anders mee : een onafwijsbare slotsom ten aanzien van de plaats, die de economie toekomt in de maatschappij, niet zooals men zich deze statisch kan construeeren, maar zooals zij in werkelijkheid is, niet in rust, maar in verandering, beweeglijk en emotioneel, tot op het koortsige, soms tot op het revolutionaire af.

Nu heeft ook jegens de woeligste maatschappij een economische statica ongetwijfeld een taak, voor welker vervulling deze maatschappij haar dank moet weten, een anderen dank evenwel dan dien ze zou brengen aan een goede leidster, die haar wegwijs maakte. Aan een economie, die nog midden in het statisch stadium steekt, die dynamisch nog slechts stamelen kan, het woord van leiding te verleenen in een samenleving, die zich bij uitstek dynamisch gedraagt, is noch in het belang der economie, noch in dat der maatschappij.

Men is wetenschappelijk volmaakt verantwoord met rustig en naarstig aan zijn statische constructies voort te werken, wetende, dat op deze het wachten is, het wachten van ben, die na ons komen en voor hun dynamische constructies hierbij zullen gebaat zijn. Men is zelfs niet verantwoord, dit na te laten. Maar evenmin is men verantwoord, zijn statische resultaten aan de bestaande maatschappij voor te leggen als basis voor regels van gedrag.

Mogelijk heeft wel de maatschappij in gevallen van onwil om naar economisten te luisteren vagelijk iets als dit gevoeld.

Sluiten