Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

beweging, die erop stoft, het marxisme te hebben vernietigd (miskenning trouwens van de eenvoudige waarheid, dat gedachtenstelsels aan andere regels van leven en sterven gehoorzamen dan die men aantreft in wetten en verordeningen van politie).

Een tweede voorbeeld : er is wel twijfel uitgesproken, of de theorie van den internationalen handel meer dan statische waarde bezit. Was deze twijfel gegrond, slecht stond het ervoor met de vrijhandelsbeweging, die deze theorie tot basis van uitval heeft. Het staat er slecht voor met deze beweging en houdt deze stand van zaken aan, dan staat het er slecht voor met ons allen. Teruggang immers in internationale uitwisseling van goederen en diensten is teruggang in den „goodwill among nations", is daarenboven roof aan de welvaartsgoederen der menschheid, middels vervanging van indirecte door directe voortbrenging.

Het dunkt mij evenwel onhoudbaar, aan de internationale-handelstheorie dynamische waarde, in den zin van betrouwbaarheid voor een met afstanden in tijd rekening houdende economische politiek, te ontzeggen en met deze uitspraak den domper te zetten op verwachting van beterschap.

Zelfs is het geen waagstuk, te stellen — met aansluiting wederom bij dien vorm van onderscheiding tusschen economische statica en dynamica, die het onderscheid tusschen werkingen van korten en van langen adem vrijwel dekt — dat bescherming Wel eens onvermijdelijk (en dus inzooverre van nut) kan zijn voor het oogenblik, terwijl niettemin de vrijhandel het wint op de lange baan. Onze eigen dagen leveren voor deze stelling stof.

Doch er is meer. De theorie van het internationaal verkeer vraagt zich af, welke gestaltenis van dit verkeer de welvaartsdoeleinden der menschheid het beste dient en zij kiest dan voor den vrijhandel. Met deze keuze neemt zij een karakter van wereldburgerschap'aan. Slecht lijkt dit te passen in een wereld, waarin landsburgerschap overweegt. Dit is een al oud verwijt tegen deze theorie, niet ouder evenwel dan het verweer hiertegenin, dat, huiselijk gezegd, hierop neerkomt: de welvaart, die wij aan onze naasten bezorgen, door afnemer van hun producten te willen zijn, wordt ons vergolden met meer afzet van onze producten aan hen. Meer afzet aan weerskanten : reeds dit is groei, is erooter en anders worden. Het

Sluiten