Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

op iets gunstiger voorwaarden. Zij, hunnerzijds, waren blij, binnen het rijk te komen, waarvan ze de schaduwzijde nog niet kenden. Rome imponeerde die eenvoudige lieden geweldig. Nationaliteitsgevoel bezaten ze niet. Altijd hebben ze met het grootste genoegen dienst genomen en gevochten tegen andere Germanen. Ze waren de betrouwbaarste soldaten. Het rijk was trouwens geen nationale staat, het was de beschaatde wereld kortweg. Een neger in de Vereenigde Staten zal, als men het hem niet al te lastig maakt, niet terugverlangen naar Afrika. En meer moeielijkheden dan anderen ondervonden ze geenszins. Ambtenaren en belastingen waren voor ieder gelijkelijk onaangenaam; de aristocraten keken op eiken geringen man met verachting neer. Maar van een verachting van vreemdelingen was geen sprake. Integendeel, de Germanen werden om hunne moreele en lichamelijke deugden hooggeacht. Zoo werden ze goede onderdanen en wijzigden geleidelijk de samenstelling der bevolking.

Wat de oorzaak was van de troebelen der derde eeuw ligt buiten ons bestek. Sedert ongeveer 250 worden de krachten des rijks misbruikt voor oorlogen tusschen kroonpretendenten, meest generaals en stadhouders. De barbaren stroomen over de grenzen. De beroemde namen der Franken, Alamannen, Goten worden nu voor het eerst gehoord. Gallië is hun eerste slachtoffer. Wel werd het Romeinsche rijksgezag hersteld, maar al wat nog had overeind gestaan omdat het geen schokken kreeg, was toch ingestort. De verwoesting was te groot. Nu verdwijnt de Romeinsche nederzetting in Zuid-Limburg voorgoed. De legioenen trekken zich uit onze streken terug. De dijken worden niet meer onderhouden, en het eiland der Bataven, eenmaal rijk genoemd, heet nu een moeras, meer water dan land. De bevolking zal zich op de hooge gronden gered hebben. In het midden der vierde eeuw huizen hier een tijdlang Quaden en andere stroopende stammen, die door den stadhouder van Gallië, Julianus, bedwongen worden.

Sluiten