Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

veegd, voor gij het weer in uw gordel staakt, uw tweeden schoen bij het aankleeden niet hebt aangetrokken, of zoo gij juist bezig waart met uw broek en reeds één pijp aan hadt. met de tweede in de hand op weg zijt gegaan. Aldus is ook te begrijpen, dat men bij het betrappen van den dief luid om hulp moet roepen; dan alleen heeft uw getuigenis waarde.

De bevoegdheid eigen rechter te zijn, wordt nog niet principieel ontkend; de betrapte dief of echtbreker mag op slag gedood worden, als men maar burengerucht maakt en het wapen in de wond laat zitten, dat wil zeggen geen poging doet zijn daad te verbergen. De gemeenschap der marktgenooten doet echter hare opperhoogheid in sommige gevallen reeds gelden. De " rechtzegger " houdt driemaal 's jaars zitting onder een boom en " vindt " het vonnis, tenzij een uit den ommestand het gebetert. Het recht geldt als bestaand en onveranderlijk, nieuwe gevallen worden door afleiding beoordeeld. Ongemerkt veranderden op

die wijze opvatting en bepaling.

Klager was de benadeelde partij, ook in gevallen, die wij als strafrechterlijk onder de openbare aangelegenheden rangschikken. Bij het gemis aan eigenlijke wetten en verordeningen was er voor een openbaar aanklager geen plaats. Vergrijpen tegen het algemeen belang zooals grensschenms of boschbeschadiging werden geklaagd door dengene, die het merkte. Vermist goed mocht door den bestolene worden opgezocht, met recht van huiszoeking, mits hij vooraf een vast bedrag op den drempel lei, hetwelk hij, als niets gevonden werd, verbeurde.

Er bestaat een groot onderscheid tusschen den hoevenaar van weleer en den lateren boer (1). Deze is een achterhoeker, schuw opziend tegen de papieren machten der hoofdsteden. Gene

(1) De 20sle eeuw met hare middelen van vervoer heefl de positie van liet plat gewijzigd. Met een boer bedoel ik altijd een van vóór dten tijd.

Sluiten