Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

het wederzijdsch begrijpen en de verbroedering van leden der verschillende volken; en, eenmaal aangevangen, zal het niet meer ophouden, maar steeds machtiger worden, tot de laatste schaduwen der duisternis voor altijd zullen verdwijnen. Gezegend zij de dag; en mogen zijne gevolgen groot zijn!"

Zoo sprak Zamenhof. In zijn handen trilde het papier. Hij was sterk ontroerd. Zou hij verder kunnen lezen? Iets drong hem trots alles. Hoewel niet gewoon aan gebruik in het openbaar, groeide zijn stem en werd luider. Langs de bladen, wat koortsachtig omgeslagen, begon hij het auditorium te zien. Mannen, vrouwen, jongeren, grijsaards, opmerkzame gezichten, toestemmende blikken. Sympathieke stilte heerschte. Men trok hem letterlijk de woorden uit den mond. Hij ging liefdevol voort.

Hij sprak juist, en bescheiden. Hij sprak van Schleyer, den vroegeren pionier van het denkbeeld eener wereldtaal. Hij was de scherpe aanvallen van dezen en van de Volapükisten reeds vergeten. Hij sprak slechts van den grooten arbeid van zijn voorganger. Hij verzocht het congres, diens naam te eeren. Hij sprak van het lijden en van de hoop der menschheid, van de heilige plicht, van de toekomst van verbroedering. Hij sprak van de eerste strijders voor het doel. Hij sprak van de offers der overledenen. Hij bracht dank aan Einstein, Waschniewski, Trompeter. Het geheele auditorium stond op voor een herdenkingsgroet.

Diepe ontroering trilde door de zaal. Het papier in Zamenhofs hand beefde zichtbaar sterker. Zou hij alles kunnen uitzeggen ? Zijn stem verzamelde haar laatste kracht:

Sluiten